Finans ›› Yazarlar ›› Arda Coşar
Arda Coşar
Arda Coşar
Araştırma Uzmanı / ALB Menkul Değerler
28 Eki 2014 Salı
Bankacılık Sektörü Uzun Vadeli Görünüm

2001 yılında görülen ve en çok bankacılık sektörü üzerinde hissedilen kriz o dönem bir çok bankanın faaliyetlerinin durdurulmasına ve TMSF’ye devrine neden olmuştu.

Kriz ardından sektör üzerinde uygulanan regülasyonlarla sektörde önemli bir gelişme sağlanmış ve bankalar mali açıdan sağlamlaştırılmıştı. Kamu borçlarının ve bütçe açığının azalması, enflasyonda görülen gerileme de sektör üzerinde olumlu etkisini göstermiş bankalar mali açıdan güçlenmesinin yanı sıra karlılıklarıda artmış ve en gözde sektörlerden biri haline gelmişti. Nitekim 2008 mali krizinde ABD ve Avrupa’da bankalar devlet tarafından kurtarılırken bir çok bankanın faaliyeti durdurulurken Türkiye’deki bankalar mali açıdan ciddi bir sorun yaşamadığı gibi karlılıklarını devam ettirmiş, 2011 Avrupa borç krizinde , krizden sağlam çıkmayı başarmıştı.

Karları konjektöre göre dalgalansa da genel olarak yukarı yönlü eğilim izleyen bankacılık sektörü karlılığın olumlu katkısı ile aktiflerini ve özsermaye büyüklüklerini düzenli olarak yükseltmeye başardı. 2009 yılında 723 milyar 111 milyon TL ve GSYH’nın yüzde 88 olan bankacılık sektörü aktif büyüklüğü 2014 haziran itibari ile 1 tirilyon 830 milyar TL ile GSYH’nın yüzde 115’ine yaklaşırken , sektör özkaynakları aynı dönemde 88 milyar 63 milyon’dan 214 milyar 485 milyon TL’ye yükseldi. Tabi bu süre zarfı boyunca dünyadaki düşük faiz ve bol likitide ortamından, yurt içinde ise yaşanan ekonomik büyümeden de yararlanarak aktiflerini, öz sermayesini ve karlarını artıran bankacılık sektörü bir yandan da bir takım riskleri biriktirdi.

2014 yılı haziran verilerine baktığımız zaman ve sektörün riski açısından önemli bir gösterge kabul edilen sermaye yeterlilik oranı 2009 yılında yüzde 20.62 seviyesinden yüzde 16,30 gerilemiş, durumda. Mevcut durumda bankacılık sektörü sermaye yeterlilik oranı yüzde 12.00 olan ihtiyatlı sınır üzerinde olmakla beraber seneden seneye gerilemesi dikkat çekiyor. Sektörün diğer önemli göstergelerinden biri olan mevduatın krediye dönüşüm oranı 2009 yılında yüzde 76 iken 2014 haziran ayı itibari ile yüzde 115 seviyesine yükselmiştir. Bankaların kredi hacminin mevduat hacminden hızlı artmasından dolayı maruz kalabilecekleri kredi riski de yükselmektedir. Ayrıca sektörlerin krediler içindeki payıda dikkat çekmekte mevcut durumda bankalardan en fazla kredi alan sektör yüzde 7,1 ile inşaat sektörüyken, ikinci sırayı yüzde 6,8 ile toptan ticaret ve komisyonculuk sektörü alıyor. Takipteki alacaklar listesinde de bu iki sektör başı çekiyor. 2014 yılında konut satışlarında görülen gerileme ve önümüzdeki dönem FED hamlesi ile faizlerde görülebilecek yükselme inşaat sektörü üzerinden bankaları riske maruz bırakmakta. Bankaların risklerinin yükselmesinin yanı sıra aktif ve özsermaye karlılığı da hızla gerilemektedir. 2009 yılındaki yüzde 22.90 olan özsermaye karlılığı , 2013 yıl sonunda yüzde 15.00 aşağısına gerilemiş durumda. Benzeri bir durum aktif karlılığı içinde geçerli.

Düşük faiz ortamı ve likitide bolluğu olduğu sürece risk alabilen ve karlılıklarını devam ettiren bankalar faizlerin yükselmesi durumunda karlılıkları azalmakta zira Türkiye’de mevduatlar daha kısa vadeliyken, krediler daha uzun vadeli dolayısıyla faizlerdeki yükseliş mevduatlara, kredilere göre daha çabuk yansımakta, bu da banka karlarının azalmasına sebep olmakta. Ayrıca bankalar olası bir ekonomik krizde kredi riskine geçmiş krizlere göre daha çok maruz kalmakta. Mevcut durumda kerdi hacmi 2009 yılından bu yana yaklaşık 3 kat artarak 1 tirilyon TL üzerine çıkmış durumda. Önümüzdeki dönemde olası bir ekonomik kriz bankalar açısından geçmiş dönem krizler kadar hafif geçmeyebilir.

Yazarın Diğer Yazıları
18 Mar 2015 Çarşamba
01 Eki 2014 Çarşamba
10 Eyl 2014 Çarşamba
Piyasa
Hisse Yön Son Fark Saat
BIST100 107.209 1,60 17:31
BIST50 100.245 1,57 17:27
BIST30 124.856 1,58 17:31
Dolar 6,8119 0,01 17:51
Euro 7,5829 0,27 17:51
İngiliz Sterlini 8,4941 0,86 17:51
Gram Altın 380,0 0,18 17:51
Çeyrek Altın 608 0,18 17:51
Yarım Altın 1216 0,18 17:51
Cumhuriyet Altını 2528 19,89 16:11
Döviz Çevirici
Türk Lirası
Amerikan Doları
Euro
İsviçre Frangı
Yen
İngiliz Sterlini
Serbest piyasa verileri kullanılarak hesaplanmaktadır.
BİST endeksleri, haberler, Kapalıçarşı, uluslararası parite verileri eşanlı olarak verilmektedir. BİST isim ve logosu ‘’Koruma Marka Belgesi‘’ altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez. BİST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BİST’e ait olup, tekrar yayınlanamaz.
SPK’nın 22 Nisan 2002 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan tebliği uyarınca yayımlanması istenen uyarı; ‘’Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler, mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi, beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir’’
Yeni Medya Elektronik A.Ş