Finans ›› Yazarlar ›› Enver Erkan
Enver Erkan
Enver Erkan
Araştırma Uzmanı / KapitalFx
24 Haz 2016 Cuma
AB için büyük deprem sinyali...

Kimsenin baz senaryosu olmayan ihtimal gerçekleşti. Haliyle piyasa fiyatlaması da oldukça sert oldu. Referandumdan çıkacak sonuç küresel likidite koşullarını çok ciddi şekilde etkileyecek. Bu nedenden dolayı küresel Merkez Bankaları’nın gün içinde bir dizi açıklamalar yapmaları beklenebilir. Önemli olan da başta Bank of England, ECB, Fed ve BOJ gibi kurumların para politikası eylem planları olacaktır.

İngiltere’nin AB’den çıkması hemen bugün gerçekleşecek bir durum değil, birkaç yıla yayılacak bir süreçtir. Tabii İngiltere yüksek ihtimalle Avrupa ailesinin içinde kalmaya devam edecektir. Bunun için değişik modeller ileri sürülebilir. Norveç gibi Avrupa Ekonomik Topluluğu’nun içinde kalması, İsviçre gibi yüzlerce ikili anlaşma ile Avrupa ile ekonomik işbirliğine devam etmesi ya da Türkiye gibi Gümrük Birliği’ne tabi olması.

Ancak uzun vadede hem Avrupa Birliği’nin, hem de Birleşik Krallık’ın dağılma süreci başlamış olabilir. Hafta sonu İspanya’da gerçekleşecek genel seçimler çok ciddi sonuçlara gebedir. Ülkedeki yüksek işsizlik ve AB politikalarına duyulan tepki özellikle işçi sınıfının ciddi şekilde başta Podemos olmak üzere AB karşıtı sol partilere kaymasına yol açtı. İspanya’daki düğümü de bu sol partilerin aldıkları oy oranları çözecektir. Diğer sorunlu ülkelerde de “çıkalım” diyenlerin sesi artık daha gür çıkacaktır. Yunanistan’ın AB’ye karşı eli güçlenebilir, böyle bir senaryoda Yunanistan borçlarını ödemek istemeyebilir ve karşılıklı restleşme süreci başlayabilir. İtalya’da 5 Yıldız hareketi de 2018 genel seçimleri öncesinde çok güçlendi. Yani Brexit’in sonrası sırasıyla Grexit, Spexit, Prexit, Itexit şeklinde gelebilir.

Bu sorunlu ülkelerde radikal sol yükselirken, Kıta Avrupası’nın batı ve kuzeyinde de aşırı sağcı eğilimler yükseliş trendinde. Özellikle göçmen sorununun buna yol açtığını, Avrupa’da artık kendşnden olmayana tahammül edememe durumunun, buna en uyan kelime olan şovenizmin yükselişte olduğunu söylemek lazım. Geçen yıl Fransa yerel seçimleri bu konuda korkutucu sinyaller vermişti. Fransa’da Aşırı Sağcı Cephe, İngiltere referandumu sonuçlanır sonuçlanmaz referandum çağrısı yaptı. Hali hazırda Fransa’da yeni çalışma yasasına yönelik protestolar Hollande hükümetine zarar verdi. Erken seçim veya referandum olmasa bile, 2017’deki Cumhurbaşkanlığı seçiminde yeniden seçilmesi zor görünüyor. Le Pen liderliğindeki Aşırı Sağcı Cephe geçen yılki yerel seçimlerde büyük yükseliş göstermişti. Bu siyasi oluşumun AB karşıtı olduğu biliniyor. Hollanda'da ise göç karşıtı duruşuyla bilinen Geert Wilders de ülkesinin AB üyeliği konusunda referanduma gidilmesi çağrısında bulundu. Danimarka’da da sağ kesimden refrandum çağrısı var. Yani Frexit, NExit ve Daxit de söz konusu olabilir.

İngiltere açısından da çok önemli sonuçları olacak, daha doğrusu Birleşik Krallık’ın geleceği açısından. İskoçya’da yeni bir referandum gerçekleşirse bunun sonucu 2014’ten çok daha farklı olacaktır. 15 – 20 yıl gibi bir süre içinde aynı futbol milli takımlarının ayrı olması gibi, İngiltere, İskoçya, Galler farklı ülkeler olabilirler. Kuzey İrlanda’nın ise önce Birleşik Krallık’tan ayrılması, sonra da İrlanda ile birleşmesi daha yüksek ihtimal olur.

David Cameron, daha önce Başbakan olarak kalmaya devam edeceğini açıklamıştı. Ancak referandumun ardından bu sabah istifa kararını açıkladı. Şimdiden eski Londra Belediye Başkanı Boris Johnson’ın ismi konuşulmaya başlandı bile.

Londra yüksek ihtimalle finansal sistemdeki ağırlığını New York ve Singapur’a kaptıracak ve eski önemini yitirecek. Bu sonucun reel sektörde de ciddi sonuçları olacağını öngörebiliriz. Birçok şirket Londra’da bulunan merkezlerini veya ofislerini taşıyabilir. Finansal sistemde ve reel sektörde gerçekleşecek bu aksiyonların da birçok kişinin işini kaybetmesine yol açacağını söyleyebiliriz. Dış ticaret hacminde de kayıp olacak, bütün bu gelişmeler İngiltere ve Avrupa ekonomilerinin küçülmesine, küresel ekonominin daralma trendine girmesine yol açacak.

Muhtemelen Avrupa Merkez Bankası, genişleme programını artırmak ve uzatmak zorunda kalacak. Fed’in de böyle bir ortamda faiz artırması çok zorlaşır. Bize yansıması ise şimdilik bir küresel risk fiyatlamasıdır. Ekonomik etkisi ise daha çok Avrupa üzerinden dış ticaret hacmi kanalıyla olur. Brexit süreci ne kadar yumuşak olursa, piyasaların seyri açısından o kadar hayırlı olur. Ancak taşlar yerinden oynadı, bazı şeyler eskisi gibi olmayacak.

Türkiye açısından senaryolar son derece karışıktır. Şu anda küresel risklerden pozitif ayrışacak bir ortama sahip olduğumuzu düşünmüyorum. En önemli çekincelerimden birisi de, Avrupa’da düşen alım gücünün ihracata, bu kanal üzerinden de büyümeye yapacağı baskının Merkez Bankası’nın ana odak noktasını “büyüme görünümü”ne çevirmesidir. TL cinsi varlıklar böylesine bir para politikası eğiliminden zarar görebilir, çünkü enflasyon uzun vadede düzelmiş bir gösterge görünümü sergilememektedir. Kısa vadede ise kurda yine belirleyici olacak enstruman dolar endeksi olacaktır. Brexit’in faydasından çok zararı olur, kurda yukarı yönlü baskının devam etmesini bekliyorum. 2016’nın son bölümünde 3 – 3,10 aralığına yerleşebilir. Borsa İstanbul’da ise; Brexit gerçekleşmeseydi 82.500 – 85.000 aralığına doğru ilk etapta; üst bandı 88.000 olabilecek bir hareket beklentim mevcuttu, ancak negatif senaryo gerçekleştiği için ben bu sefer 71.500 - 70.000’e doğru bir baskı beklemekteyim. Daha uzun vadeli riskleri de işin içine katarsak bu aralık 66.000’e doğru da açılabilir.

 

Yazarın Diğer Yazıları
25 Nis 2018 Çarşamba
19 Mar 2018 Pazartesi
09 Haz 2017 Cuma
13 Nis 2017 Perşembe
24 Kas 2016 Perşembe
09 Kas 2016 Çarşamba
03 Kas 2016 Perşembe
25 Eki 2016 Salı
13 Eki 2016 Perşembe
12 Eki 2016 Çarşamba
21 Tem 2016 Perşembe
08 Haz 2016 Çarşamba
06 Nis 2016 Çarşamba
30 Mar 2016 Çarşamba
24 Mar 2016 Perşembe
17 Mar 2016 Perşembe
10 Mar 2016 Perşembe
18 Şub 2016 Perşembe
Piyasa
Hisse Yön Son Fark Saat
BIST100 108.731 0,59 13:39
BIST50 101.686 0,56 13:38
BIST30 126.622 0,57 13:39
Dolar 6,7594 0,74 13:59
Euro 7,5721 1,05 13:59
İngiliz Sterlini 8,5012 0,96 13:59
Gram Altın 373,7 0,24 13:59
Çeyrek Altın 601 0,75 13:59
Yarım Altın 1202 0,75 13:59
Cumhuriyet Altını 2488 -1,01 13:57
Döviz Çevirici
Türk Lirası
Amerikan Doları
Euro
İsviçre Frangı
Yen
İngiliz Sterlini
Serbest piyasa verileri kullanılarak hesaplanmaktadır.
BİST endeksleri, haberler, Kapalıçarşı, uluslararası parite verileri eşanlı olarak verilmektedir. BİST isim ve logosu ‘’Koruma Marka Belgesi‘’ altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez. BİST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BİST’e ait olup, tekrar yayınlanamaz.
SPK’nın 22 Nisan 2002 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan tebliği uyarınca yayımlanması istenen uyarı; ‘’Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler, mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi, beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir’’
Yeni Medya Elektronik A.Ş