Finans ›› Yazarlar ›› Enver Erkan
Enver Erkan
Enver Erkan
Araştırma Uzmanı / KapitalFx
11 Kas 2016 Cuma
Cari Açık: Sermaye Hareketlerindeki Hassas Denge Finans Hesabının İşini Zorlaştıracaktır

Türkiye’de Eylül ayında cari açık 1,68 milyar USD olarak gerçekleşirken, Ocak – Eylül dönemi cari açığı ise 24,79 milyar USD oldu. Piyasa beklentisi Eylül’de cari açığın 1,95 milyar USD olarak gerçekleşmesi yönündeydi. Yılın son bölümüne yaklaşılırken, dış ticaret açığının geçen yılın aynı 9 aylık dönemine göre azalma eğilimine devam ettiğini, buna karşılık hizmetler dengesinde geçen yıla göre olan bozulma yıllıklandırılmış bazda cari açığın da yükselmesine neden olmuştur.

Eylül 2015 – Eylül 2016 kıyaslaması yaptığımızda da, geçen yıl aylık bazda 156 milyon USD fazla veren cari açığın bu yıl yeniden 1,68 milyar USD açık verdiğini görmekteyiz. Aylık bazda iki yılın aynı dönemi arasındaki değişim de aylık dış ticaret açığının Eylül 2015’e göre artmış olmasıdır. Hatırlandığı gibi, geçen yılın bu dönemleri düşük enerji fiyatlarının ithalat faturasına yansımasının en belirgin görüldüğü döneme tekabül etmekteydi. Bu yıl ise baz etkisi negatif yönde işlemiş ve cari açığın yükselmesine neden olmuştur.

Grafik 1: Türkiye portföy yatırımları, doğrudan yatırımlar ve diğer yatırımlar (Kaynak: TCMB, Bloomberg, KapitalFX Araştırma)

Doğrudan yatırımlardan kaynaklanan net girişleri anlayabilmek için ise; finans hesabındaki net yükümlülük oluşumu ve net varlık edinimi kalemleri arasındaki farkı almak gereklidir. Bu kapsamda değerlendirdiğimiz zaman; Ocak - Eylül döneminde net yükümlülük artışının, yani doğrudan yatırımlardan kaynaklanan net girişin ise; net doğrudan yatırım girişi 2015 için 9,85 milyar USD iken 2016’da neredeyse yarı yarıya azalarak 4,91 milyar USD seviyelerine geldiği görülmektedir. Bu da finansman kalemlerinde, cari açık finansmanının niteliğini bozmaktadır. Net hata ve noksan girişi de Ocak – Eylül döneminde, geçen yılın 9 aylık dönemine göre daha aşağılarda. Sermaye hareketleri hassas bir dengede, özellikle Trump’ın ABD Başkanı seçilmesinden sonra izleyeceği politikalar çerçevesinde daha karmaşık dinamikler ortaya çıkacaktır. Özellikle gelişmiş ülke faizlerinin yükselmesinin gelişmekte olan piyasaları gözden düşürme ihtimalini hesaba kattığımızda, sermaye akımında bir yavaşlama söz konusu olacaktır ve cari açığın finansmanı zorlaşacaktır.

2016 cari açık beklentimiz 35 milyar USD’dir. Cari açığın milli gelire oranını ise %4,6 olarak gerçekleşmesini bekliyoruz.

Grafik 2: Türkiye yıllıklandırılmış bazda ödemeler dengesi (Kaynak: TCMB, Bloomberg, KapitalFX Araştırma)

Yazarın Diğer Yazıları
25 Nis 2018 Çarşamba
19 Mar 2018 Pazartesi
09 Haz 2017 Cuma
13 Nis 2017 Perşembe
24 Kas 2016 Perşembe
09 Kas 2016 Çarşamba
03 Kas 2016 Perşembe
25 Eki 2016 Salı
13 Eki 2016 Perşembe
12 Eki 2016 Çarşamba
21 Tem 2016 Perşembe
08 Haz 2016 Çarşamba
06 Nis 2016 Çarşamba
30 Mar 2016 Çarşamba
24 Mar 2016 Perşembe
17 Mar 2016 Perşembe
10 Mar 2016 Perşembe
18 Şub 2016 Perşembe
Piyasa
Hisse Yön Son Fark Saat
BIST100 108.752 0,61 13:37
BIST50 101.711 0,59 13:37
BIST30 126.660 0,60 13:37
Dolar 6,7590 0,71 13:52
Euro 7,5743 1,07 13:57
İngiliz Sterlini 8,5015 0,94 13:52
Gram Altın 373,8 0,26 13:52
Çeyrek Altın 601 0,73 13:52
Yarım Altın 1202 0,73 13:52
Cumhuriyet Altını 2488 -1,01 13:57
Döviz Çevirici
Türk Lirası
Amerikan Doları
Euro
İsviçre Frangı
Yen
İngiliz Sterlini
Serbest piyasa verileri kullanılarak hesaplanmaktadır.
BİST endeksleri, haberler, Kapalıçarşı, uluslararası parite verileri eşanlı olarak verilmektedir. BİST isim ve logosu ‘’Koruma Marka Belgesi‘’ altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez. BİST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BİST’e ait olup, tekrar yayınlanamaz.
SPK’nın 22 Nisan 2002 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan tebliği uyarınca yayımlanması istenen uyarı; ‘’Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler, mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi, beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir’’
Yeni Medya Elektronik A.Ş