Finans ›› Yazarlar ›› Enver Erkan
Enver Erkan
Enver Erkan
Araştırma Uzmanı / KapitalFx
11 Eki 2016 Salı
Finansal Piyasalara En Yakın Siyah Kuğu: Donald Trump

ABD Başkan Adayı Donald Trump, Başkan adayı olduğu günden beri yaptığı sivri açıklamalar, göçmenlere ve yabancılara bakış açısı ve marjinal denebilecek fikirleriyle piyasanın sevmediği bir kişi oldu. Zaman zaman popülaritesinin artması veya azalması piyasalarda da belli enstrümanlar üzerinde önemli etkiye sahip oldu. Bunun en önemli kaydi göstergesi de aslında finansal piyasalardaki risk algısının gelişmelere göre değişkenlik göstermesiydi. Clinton’ın sağlık sorunları spekülasyonları, Trump’ın oylarının artarak Clinton’a yaklaşmasına neden oldu ki, piyasa bunu bir risk unsuru olarak gördü. Clinton’ın kazandığı münazalardan sonra ise tam tersi bir şekilde risk iştahı arttı.

CNN/ORC’nin izleyiciler üzerinden yürüttüğü kamuoyu yoklaması üç televizyon münazarasının ilk ikisini Hillary Clinton’ın kazandığını gösterdi. 19 Ekim, bu münazaların seçim öncesi son raundu olması bakımından önem arz ediyor. Tabii asıl münazara 8 Kasım’da yapılacak olan Başkanlık Seçimi.

Obama dönemindeki ekonomik gelişmelere inanan ve üniversite mezunu olan seçmenlerin tercihi Clinton iken, ekonomi ve politik sisteme güvenmeyen kesim ise Trump’ı destekliyor. Yani memnuniyetsizler çareyi Trump’ta arıyorlar ve bu da Trump’ın kaostan beslenmesine, sansasyon ve skandal açıklamaların Trump’ın popülaritesini azaltmak yerine artırmasına neden oluyor. Clinton’ın kendi Dışişleri Bakanlığı döneminde başta Orta Doğu olmak üzere küresel çapta yaşanan birçok olumsuzluk da seçmeni Trump tarafına itiyor. Öte yandan Clinton’ın ise önemli bir medya desteğine sahip olduğu açık, açıkçası ilk iki münazarada moderatörlerin tutumu ve Clinton’ı zorda bırakacak konuların üzerine fazla gidilmeyişi de bu savı destekliyor.

Grafik 1: 12 Eylül haftası S&P500, ABD 10 yıllık tahvil faizi, altın ve USDJPY (Clinton’ın sağlığına ilişkin spekülasyonlar ve Trump’ın anketlerde yükselmesi) (Kaynak: Bloomberg, KapitalFX Araştırma)

11 Eylül anma etkinliklerinde Clinton’ın baygınlık geçirmesi, zaten bir süredir topluluk önünde fazla konuşma yapmayan adayın sağlık sorunları yaşadığına ilişkin spekülasyonlar ortaya çıkarttı ve bu sırada Donald Trump “sağlam” olduğuna dair raporları TV’lere çıkarak kamuoyuna göstermeye başladı. Bu, anketlerde farkın kapanmasına ve Trump’ın oylarının artmasına neden oldu. Söz konusu hafta piyasa oynaklığının arttığı görülüyor. S&P 500 2125’e kadar gerilemiş, bu arada ABD 10 yıllık tahvil faizleri %1,74 seviyesini görmüş. Altın 1337 USD’ye doğru bir reaksiyon verirken, USDJPY’de dalgalanma artmış ve parite o hafta içinde 100,32 seviyesini görmüş.

Grafik 2: 26 Eylül haftası S&P500, ABD 10 yıllık tahvil faizi, altın ve USDJPY (Clinton’ın ilk münazarayı kazanması sonrası) (Kaynak: Bloomberg, KapitalFX Araştırma)

Tablo 1: 26 Eylül’deki ilk münazara sonrası GOÜ para birimleri (Kaynak: Bloomberg, KapitalFX Araştırma)

Toplum önündeki ilk münazarayı Clinton’ın kazanması sonrasında ise piyasanın risk modunu değiştirdiği görülmektedir. S&P500’de 2170 görülürken, güvenli limanlar altın ve JPY’deönemli miktarda değer kaybı söz konusu. Gelişmekte olan ülke para birimlerinde de piyasada azalan risklerle değer kazancı görülmekte. Başta MXN, ZAR ve COP olmak üzere belli başlı ayrışmnalar da var. MXN’nin başı çekmesinin nedeni de Trump’ın seçim kampanyasında göçmen karşıtı söylemler kullanarak Meksika sınırına duvar öreceğini söylemiş olmasıdır.

Benzer bir durum 9 Ekim’deki ikinci münazara sonrasında da söz konusu oldu. İşin içinde tabii Fed’in faiz artırımına ilişkin fiyatlamalar da söz konusu. Ancak seçim sonucu Fed’e ilişkin öngörülerin de tamamen değişmesine neden olabilir. Trump seçilirse, Fed konusunda da kartlar yeniden karılmak zorunda kalacak.

Piyasalar Trump'ın seçilme ihtimalini sevmiyor. Trump popülaritesi arttığı sürece bir risk faktörü olur. Trump, ilk münazarada Fed’i topa tutmuş, Fed’in işini yapmadığını, faizleri bilerek düşük tuttuklarını, faiz artırırlarsa her şeyin çökeceğini ve politik davrandığını belirtmişti. Eğer Kasım seçimlerinde Trump seçilirse Fed’de Janet Yellen devri biter. Bu da Aralık FOMC toplantısından önce görevinden ayrılması demek olur ve belirsizlik başlar. Trump’ın ilk münazarada bu konu üzerinde durması, bu konuyla ilgili olarak hazırlık yaptığını gösteriyor. Muhtemelen 3. münazarada da bu konu üzerinde daha ciddiyetle duracaktır. Trump’ın Beyaz Saray’da olacağı bir dönem, Fed’in kanuni açıdan  da reformlar geçirmesine neden olacak. Bu tabii işin sadece parasal boyutu.

Trump Başkan seçilirse neler yapacağını veya ne gibi politikalar üreteceğini öngörmek zor. Tahminimiz, agresif politika söylemlerinin birçoğunda geri adım atması ve daha ılımlı bir çizgi kullanması. Bu da tabii dünya siyasetine ve ekonomilere daha az zarar verir.

Bu politikalardan en önemlilerinden biri dış ticaret üzerine. Trump, seçim kampanyasında Meksika ve Çin’den yapılacak ithalata sırasıyla %35 ve %45 gümrük vergisi uygulayacağını söylemişti. Çin’i de bir kur manipülatörü olarak nitelendirmişti, hatırlanacağı üzre Çin kısa vadede ihracatını artırarak büyümeyi desteklemek amacıyla 2015 yılında yuanı devalüe etmişti. Bu iki ülkeye gümrük vergilerinin artırılması ABD ve Çin ekonomisine fazla bir etki yapmaz. Çünkü iki ülkenin birbirine olan ticareti GSYH’lerinin %4’ünü oluşturuyor. Çin’in ihracatlarına olan talebin inelastik olması da Çin’in elini güçlendiriyor. Haliyle diğer gelişmekte olan ülkeler de Çin’i ikame edemeyeceğinden avantaj elde edemez. Ancak GSYH’sinin %27’si ABD’ye olan ihracatından oluşan Meksika büyük darbe alır.

Birçok öngörü yapılabilir, ancak seçimler sonrası finansal enstrümanların nasıl hareket edeceğini bilmeden önce seçimin sonucunun ne olacağının kestirilebilmesi gerekir. Piyasalar bu konularda son 2 yılda ciddi kredibilite kaybına uğradı. Çin devalüasyonu öngörülemedi, İngiltere seçimleri öngörülemedi, 2016 yılı başındaki borsa çöküşüş öngörülemedi, en önemlisi Brexit öngörülemedi. Trump’ın Başkanlık koltuğuna oturma ihtimali azımsanmamalı ve Clinton’ın seçileceğine ilişkin öngörülere çok da kapılmamak lazım.

Neticede ABD seçimleri ve sonrasında belirsizlik ortamı ortaya çıkarsa (özellikle de Donald Trump’ın Başkan seçilmesi halinde) güvenli liman ihtiyacı da ortaya çıkabilir. Dolarda dalgalanma bantları genişler, borsalardan ve diğer riskli varlıklardan çıkış gerçekleşerek güvenli limanlara olan talep artar ve JPY, CHF gibi para birimlerinde büyük dalga boylarında değerlenmelere şahit olabiliriz. Donald Trump’ın Başkanlık koltuğuna oturması, majör para çiftleri ile birlikte gelişmekte olan ülke kurlarında da oynaklığın artmasına yol açabilir. ABD’de risk iştahındaki olası bir bozulma, tahvil talbeini artırabilir. Bu durum, FED’in faiz artırım arefesinde olduğu düşünüldüğünde faizlerde oynaklığa yol açabilir. Kısa vadeli fiyatlamanın altın, gümüş gibi değerli metaller lehine olmasına şahit olabiliriz.

TL de Trump faktöründen olumsuz etkilenecektir. Kısa vadeli opsiyon stratejisi USDTRY’de alım üzerine. En az 100 milyon USD büyüklüğünde ve en çok 3 ay vadeli opsiyonların tamamı alım opsiyonu ve opsiyonlar 3,10 – 3,35 fiyat aralığına brikmiş durumda. Bu da kısa dönemde kurda yükseliş beklentisinin arttığına işaret ediyor.

Bu seçimin önceki ABD Başkanlık seçimlerine benzemediğini düşünüyoruz. Bu sebeple, yatırımcıların her ihtimali değerlendirmesi gerektiğini, anketlerin yanılabildiğini hatırda tutması gerektiğini ve 8 Kasım öncesinde pozisyonlarını opsiyon ve diğer türev ürünler ile koruma altına alması gerektiğini düşünüyoruz.

Yazarın Diğer Yazıları
25 Nis 2018 Çarşamba
19 Mar 2018 Pazartesi
09 Haz 2017 Cuma
13 Nis 2017 Perşembe
24 Kas 2016 Perşembe
09 Kas 2016 Çarşamba
03 Kas 2016 Perşembe
25 Eki 2016 Salı
13 Eki 2016 Perşembe
12 Eki 2016 Çarşamba
21 Tem 2016 Perşembe
08 Haz 2016 Çarşamba
06 Nis 2016 Çarşamba
30 Mar 2016 Çarşamba
24 Mar 2016 Perşembe
17 Mar 2016 Perşembe
10 Mar 2016 Perşembe
18 Şub 2016 Perşembe
Piyasa
Hisse Yön Son Fark Saat
BIST100 108.938 0,78 12:58
BIST50 101.901 0,77 12:58
BIST30 126.912 0,80 12:58
Dolar 6,7522 0,63 13:18
Euro 7,5706 1,02 13:18
İngiliz Sterlini 8,4948 0,88 13:18
Gram Altın 373,0 0,05 13:18
Çeyrek Altın 600 0,52 13:18
Yarım Altın 1200 0,52 13:18
Cumhuriyet Altını 2486 -1,08 13:09
Döviz Çevirici
Türk Lirası
Amerikan Doları
Euro
İsviçre Frangı
Yen
İngiliz Sterlini
Serbest piyasa verileri kullanılarak hesaplanmaktadır.
BİST endeksleri, haberler, Kapalıçarşı, uluslararası parite verileri eşanlı olarak verilmektedir. BİST isim ve logosu ‘’Koruma Marka Belgesi‘’ altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez. BİST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BİST’e ait olup, tekrar yayınlanamaz.
SPK’nın 22 Nisan 2002 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan tebliği uyarınca yayımlanması istenen uyarı; ‘’Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler, mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi, beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir’’
Yeni Medya Elektronik A.Ş