Finans ›› Yazarlar ›› Enver Erkan
Enver Erkan
Enver Erkan
Araştırma Uzmanı / KapitalFx
09 Haz 2017 Cuma
Katar krizi ve olasılıklar

Bu durum şu anda sadece bölgesel bir sorunmuş gibi gözüküyor. Türkiye ve Katar arasındaki ilişkilerde bir problem olacağını sanmıyorum. Ancak krizin uluslararası bir boyut alması durumunda Türkiye’nin de bağlı olduğu anlaşmalar çerçevesinde alabileceği bazı aksiyonlar olabilir. Katar’a asker göndermenin risk olarak algılanması bu yüzden, ancak kriz bölgesel kalıp da Türkiye’yi uluslararası güçlerle karşı karşıya (özellikle ABD ile) getirmedikçe finansal piyasalar önemli bir risk fiyatlaması yapmayacaktır. Krizin Trump’ın Orta Doğu seyahatinin akabinde çıkması ve Katar Emiri’nin Trump’ın arabuluculuk teklifini reddetmesi, bu krizde dengede durmanın önemli olduğunu ortaya koymaktadır.
 
İşin enerji boyutundan bakacak olursak; petrol ve doğalgaz arzını etkileyecek bir durumun şu anda oluşmadığı görülmekte. Katar dünyanın en büyük LNG (sıvılaştırılmış doğalgaz) ihracatçısı ve Türkiye’nin LNG ithalatında da Katar önemli bir paya sahip. Bu bakımdan doğalgaz arzının etkilenmemesi önemli, ancak Katar’ın kaybı diğer pazarlardan başta Rusya ve İran olmak üzere ikame edilebilir. Bu yüzden enerji piyasasında riskler sınırlı. Son dönemde QNB’nin Finansbank’ı alması, Digiturk’ün BEIN medya grubuna satılması gibi önemli yatırımlar var. Türk mühendislerin Katar’da üstlendikleri inşaat projeleri de var. Bunlar üzerinde iki ülke ilişkileri normal olarak devam ettiği için bir risk bulmuyorum. Türkiye bölgesel kriz olduğu sürece bu krizde bir taraf değil. Diğer taraftan Katar’ın uluslararası yatırımlarını etkileyecek ve ekonomisini bozacak gelişmele yararımıza da olmayacaktır.
 
Ancak kriz bir enerji şokuna yol açarsa işler değişebilir. Katar’ın deniz yoluyla sevkiyat yaptığı Hürmüz Boğazı, toplam deniz yoluyla yapılan petrol sevkiyatı içerisinde %30’luk paya sahip. Kara sınırı Suudi Arabistan’dan oluşan Katar’ın Basra Körfezi’ne kıyıları olması itibariyle Bahreyn ve BAE ile de komşu olduğunu söyleyebiliriz. Öte yandan, Katar’ın tek başına arz pompalayarak OPEC anlaşmasını delmek gibi bir isteği de olmayacaktır, çünkü hem toplam OPEC üretimi içerisinde sadece %2 payı var, artı bu hamle kendisi adına da faydalı olmaz. O yüzden OPEC anlaşması bence güvende.
 
TÜİK verilerine göre 2016 yılında Katar’a 439 milyon USD’lik ihracat yaparken, 271 milyon USD’lik de ithalat yapmışız. Biz oraya demir/çelik ürünleri, elektronik ekipman, motorlu araç, tekstil ürünleri, gıda ve mobilya ihraç ediyoruz. Aynı zamanda Türkiye’nin Katar’da danışmanlık ve inşaat yatırımları vardır. Özellikle 2022’de FIFA Dünya Kupası’nı düzenleyecek olan Katar’da inşaat projelerinde genelde Türk firmalarına verilen bir öncelik var. Biz ise oradan yoğunlukla doğalgaz olmak üzere, aynı zamanda plastik ve kimyasal ürünler ithal ediyoruz.
 
Kısa vadede bu durumlar etkilenmez, bizi etkileyecek durum şu şekilde olabilir; eğer diplomatik kriz uzun vadede Katar ekonomisine zarar verirse alım gücü zayıflayabileceği için ithalatları azalır ve ticaretimizde hacim kaybı yaşarız. Aynı zamanda Körfez’deki kriz gemi sevkiyatları veya uçuşlar üzerinden bir problem yaratırsa ürün tedariklerinde ve ulaştırmada sorunlar yaşanabilir ve söz konusu  ülkelerin ticaret partnerleri açısından da sıkıntı olabilir. Bizim Körfez’e kıyısı olan ülkelerden İran ile 9,64 milyar USD’lik, Irak ile 8,94 milyar USD’lik, BAE ile de 7,65 milyar USD’lik bir ticaret hacmimiz bulunmaktadır.

Yazarın Diğer Yazıları
25 Nis 2018 Çarşamba
19 Mar 2018 Pazartesi
13 Nis 2017 Perşembe
24 Kas 2016 Perşembe
09 Kas 2016 Çarşamba
03 Kas 2016 Perşembe
25 Eki 2016 Salı
13 Eki 2016 Perşembe
12 Eki 2016 Çarşamba
21 Tem 2016 Perşembe
08 Haz 2016 Çarşamba
06 Nis 2016 Çarşamba
30 Mar 2016 Çarşamba
24 Mar 2016 Perşembe
17 Mar 2016 Perşembe
10 Mar 2016 Perşembe
18 Şub 2016 Perşembe
Piyasa
Hisse Yön Son Fark Saat
BIST100 108.766 0,62 13:48
BIST50 101.736 0,61 13:46
BIST30 126.651 0,60 13:48
Dolar 6,7632 0,77 14:09
Euro 7,5769 1,11 14:09
İngiliz Sterlini 8,5154 1,11 14:09
Gram Altın 373,9 0,28 14:09
Çeyrek Altın 601 0,77 14:09
Yarım Altın 1203 0,77 14:09
Cumhuriyet Altını 2488 -1,01 13:57
Döviz Çevirici
Türk Lirası
Amerikan Doları
Euro
İsviçre Frangı
Yen
İngiliz Sterlini
Serbest piyasa verileri kullanılarak hesaplanmaktadır.
BİST endeksleri, haberler, Kapalıçarşı, uluslararası parite verileri eşanlı olarak verilmektedir. BİST isim ve logosu ‘’Koruma Marka Belgesi‘’ altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez. BİST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BİST’e ait olup, tekrar yayınlanamaz.
SPK’nın 22 Nisan 2002 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan tebliği uyarınca yayımlanması istenen uyarı; ‘’Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler, mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi, beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir’’
Yeni Medya Elektronik A.Ş