Oyun Bağımlılığı / Mehmet Burak Torun

Mehmet Burak Torun

Oyun Bağımlılığı

Bu yazımda sizlere internet bağımlılığıile ilgili konular arasında yer alan oyun bağımlılığını  derinlemesine inceleyerek  aklınıza gelebilecek  soruların yanıtlanması açısından  bilgisayar oyun sektörünü özetlemeye çalışacağım. 

Çocuklar Neden Oyundan Kalkamıyorlar ?

5 dakika diyor saatlerce oyun oynuyor!

Çocuğumu bilgisayarın başından kaldıramıyorum!

Bilgisayarın fişini çekersem çok sinirli oluyor!

Son yıllarda sık sık ailelerden bu tür şikayetleri duymaya başladık. Üniversite sınavına hazırlanan öğrencilerde olduğu gibi ilköğretimde dahi bu şikayetleri duymak  mümkün. Gençlerin çoğu için artık  bilgisayarda, video oyunu konsolunda ya da avuç içi cihazlarda oyun oynamak rutin günlük aktiviteler arasına girdi. Aileler çaresiz, ne yapacağını bilemiyorlar. Video oyun bağımlılığı salgın halinde ilerliyor. Konu hakkında bilgi sahibi olmak gerekiyor.

Çocuklar Nereye Kayboldu?

Yaklaşık 20 milyon öğrenciye sahip bir ülkeyiz.  Okulların tatil olduğu ve sınavların bittiği dönemlerde özellikle,  öğrenciler yılın yorgunluğunu atmak için dilediğince tatil yapacaklar. İstedikleri saatte yatıp, istedikleri saatte kalkacaklar. Dilediğince oyun oynayabilecekler.  Bazı öğrenciler, çeşitli tatil veya spor kamplara gittiler, bir kısmı ise  o kadar şanslı değil, bulundukları yerde tatillerini geçirecekler.

Buraya kadar gayet normal, ancak ben çevreme baktığımda sokaklarda oynayan hiçbir çocuğa rastlamıyorum. Okullar tatil ama sanki sokaklar da tatil gibi. Sahi ne oldu bu çocuklara, nereye kayboldular?

Konu Gerçekten Önemli Mi?

Konunun önemini görmek açısından dünyada gazetelere yansıyan birkaç olayı gözden geçirmek sanırım yeterli olacaktır. Kanada’da, 15 yaşındaki bir genç, ailesiyle bir bilgisayar oyunu üzerine kavga etmesi sonucu ortadan kaybolup ölü bulundu. 2008 Mart ayında, Philadelphia’da yaşayan Tyrone Spellman, Xbox oyun konsolunu bozan 17 aylık kız kardeşini öldürdü. Playstation 3’te yenildiği komşusunu öldüren Floridalı adam manşetlerde yer aldı.

Video Oyun Bağımlılığı Nedir?

Video oyunu veinternet bağımlılığı şu an Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı-IV sınıflandırmasında yer almıyor. Ancak buna rağmen uzmanlar arasında konu çok popüler. Literatürde oyun bağımlılığı kumar bağımlılığı ile ilişkilendiriliyor. Bilimsel araştırmalarda kumar bağımlılığı kriterleri kullanılıyor. Birçok ruh sağlığı uzmanı bağımlılık süreci olarak video oyunlarını kumara benzetiyor. Bazı tahminlere göre, oyuncuların yüzde 10’u bağımlı davranışları gösteriyor.

Neden Bağımlı Oluyorlar?

Öncelikle oyun oynayan her çocuğu bağımlı olarak değerlendirmemek gerekir. Bazı çocuk ve gençler okul, spor, iş veya ev, iş ve aile hayatının taleplerini dengeleyebilir. Oyun oynama, kişilerin ilişkilerini ve iyi notlar alma veya bir spor takımına katkı sağlayan bir üye olma gibi diğer uğraşlarını engellemeye başladığında bir bağımlılık haline gelir. Yani gencin yaşamını engellemiyorsa sorun yok.

Bilgisayar ve video oyunları, özellikle World of Warcraft , Metin 2 , gibi oyunlar, oyuncularına normalde oldukların çok daha farklı davranma imkanı sunar. Utangaç bir çocuk aniden sosyal olabilir; pasif bir çocuk agresif olabilir. Bu durum özellikle gençler için çok cezbedicidir.

Genellikle günlük yaşamında güçsüz hisseden gençler, aniden ordulara hükmetme, araba kullanma (ve çarpma), gerçek sonuçları olmayan, sanal bir dünyada kasıp kavurma yeteneğine sahip olurlar. Bu durum çok çekicidir!

Ve bir erkek ya da bir kız, gerçek hayatta arkadaş edinmeyi zorlu bir mücadele olarak görüyorsa, bilgisayar ve video oyunları, yüzyüze etkileşimin sıkıntısı olmadan, sanal dünyada diğerleriyle etkileşim içinde olma imkanı sunar. Bu da işin başka bir çekim noktası. Tabi ki bunlarla sınırlı değil başka bir çok etken var.

Bağımlılığı Gösteren Fiziksek Belirtiler Nelerdir? 

Uzun süre oyun oynayan gençlerde aşağıdaki belirtiler ortaya çıkabilir. Bu belirtiler aileler tarafından bilinmeli ve görüldüğünde mutlaka yardım arayışına girilmelidir. En azından bu şüphelerini bir uzmanla paylaşmalarında fayda var.

  • Göz kuruluğu (sürekli ekrana bakmaktan)
  • Uyku bozuklukları (gece oyun oynayıp gündüz uyuklamak sık görülüyor)
  • Sırt ve boyun ağrıları (uzun süre aynı pozisyonda oturmaktan)
  • Baş ağrıları
  • Sinir başı sendromu
  • Düzenli yemek yememe (abur cubur ya da atıştırmaların artması, ekran karşısında yemek yeme istemeler. )
  • Kişisel hijyeni ihmal etme (yıkanmayı erteleme, kıyafetleri değiştirmeme)

Ne Zaman Yardım Aranmalı?

Bağımlılık ilerledikçe kayıplar artmaya başlar. Bu kayıplar da bizi oyun bağımlılığı konusunda mutlaka harekete geçirmelidir.

  • Okul dışındaki saatlerinin çoğunun bilgisayar başında ya da video oyunu oynayarak geçirilmesi
  • Gece oyunu bırakamadığından gündüzleri sınıfta uykulu olmak
  • Ödevler konusunda yetersiz kalmak
  • Kötüleşen notlar, öğretmenlerle ilişkilerin bozulması
  • Bilgisayar yanında ya da video oyunu oynarken uzanıp kalmak
  • Arkadaşlarını görmek yerine bilgisayar kullanmayı ya da video oyunu oynamayı tercih etmek
  • Diğer sosyal gruplardan (klüp ya da spor takımları) ayrılmak
  • Video oyunu oynamadığında rahatsız olmak

Bu konuda ailelere ve eğitimcilere önemli görevler düşmektedir. Sorun büyümeden önlem almak için bu bilgileri paylaşmaya çalıştık. Faydalı olması dileklerimle..

Bist Endekleri, haberler, kapalıçarşı, uluslararası parite verileri eşanlı olarak verilmektedir. BİST isim ve logosu "Koruma Markası Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez. BİST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BİST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz. SPK'nın 22 Nisan 2002 tarihli resmş gazete'de yayınlanan teliği uyarınca yayımlanması istenen uyarı ; "Burada Yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çevresinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler, mali durumunuz ile risk ve getiri tercihleriniz uygun olmayabilir. Bu nedenle isadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi, beklentinize uygun sonuçlar doğurmayabilir."