Finans ›› Yazarlar ›› Sermet Doğan
Sermet Doğan
Sermet Doğan
Analist / GCM Menkul Kıymetler
28 Haz 2016 Salı
“Brexit sonrasında Sterlin”

Birleşik Krallık’ın 23 Haziran’da Avrupa Birliği (AB) üyeliğini referanduma götürmesi, tüm dünyanın dikkatini üzerinde toplayan bir gelişme olmuştu. Ardından sürpriz sayılabilecek bir karar ile halk oylamasından Brexit, yani AB’den ayrılma kararı çıkması konunun önemini bir kat daha artırdı. Birlik için hem siyasi, hem de ekonomik anlamda çok önemli bir ortak kaybedilirken, Birleşik Krallık da belirsizliklerin beklediği bir yola adım atmış oldu. Avrupa için önümüzdeki dönem, önceden olduğundan biraz daha karanlık görünüyor.

Bunu, sermaye piyasalarında yaşanan değişimler de, referandum kararının ardından net bir şekilde yansıttı. Yatırımcıların aklındaki şimdiki soru ise bundan sonra varlık fiyatlarında nasıl bir eğilimin bizi beklediğiyönünde.

“Sterlin sert kayıplar yaşadı”

AB yanlısı İşçi Partisi milletvekili Jo Cox’un uğradığı saldırı sonrasında hayatını kaybetmesi ada ülkesinde ibreyi, Avrupa Birliği taraftarlarına doğru çevirmiş gibi görünüyordu. Anketler de buna işaret ediyordu. AB üyesi olarak kalma yönünde oy kullanacağını söyleyen İngilizlerin oranı, az da olsa daha fazla gibi görünüyordu ancak öyle olmadı ve 24 Haziran’daki oy sayımında %52’lik kısmın AB’den ayrılmayı seçtiği görüldü. Tabi ki bunun piyasalarda sonuçları oldu ve yatırımcıların reaksiyonu varlık fiyatlarında sert değişimlere yol açıtı.

23 Haziran’da oy verme işleminin tamamlanmasının ardından, yeni günün, yani 24 Haziran’ın ilk saatleri ile kullanılan oyların sayımına başlandı. Sterlin, Dolar karşısında 23 Haziran’ı 1.5000’dan tamamlamıştı. Referandumdan Brexit çıkma ihtimalini güçlendiren oy sayımları basına yansıdıkça, ada ülkesinin para birimi de değer kaybetmeye başladı. Özellikle sabaha karşı 05:00’de GBP/USD paritesinde düşüşler hızlandı ve fiyat 24 Haziran 07:00’yi 1,3375’den kapattı. Yani Sterlin Dolar karşısında 7 saatte %10.8 eridi. Türk Lirası karşısında ise aynı saatler arasında %7 düştü. Asya borsalarındaki sert satışların ardından 24 Haziran sabahı güne başlayan Avrupalı pay senetleri çakıldı. Sonradan kayıplarının bir kısmını geri alsa da Alman DAX endeksi %10 civarında aşağıda açıldı.

Piyasanın verdiği bu reaksiyonu farklı şekillerde yorumlamak mümkün. Bunlardan ilki, yatırımcıların Brexit’in gerçek olma durumunu düşük bir ihtimal olarak görmesi, sonuçların ortaya çıkmasının ardından ise tepki vermesi. Diğer bir açıdan incelersek, AB’nin ikinci, dünyanın ise beşinci büyük ekonomisinin Birlik dışına çıkmasının getireceği sonuçlar ve bunlara ilişkin belirsizlik öne çıkıyor. Politik ve siyasi karmaşa da, ekonomik sorunların yanında ayrı bir gündem.

“AB’den ayrılmanın Avrupa ve Türkiye’ye faturası”

Birleşik Krallık’ın aldığı AB’den ayrılma kararının küresel piyasalar üzerindeki kısa vadeli etkisi, daha çok  panik havasının da bir yansıması oldu. Görece daha güvenli olduğu düşünülen varlıklar, yatırımcıların parasını koymak için tercih ettiği enstrümanlar oldu. Risk taşıdığı düşünülenlerde ise bir satış dalgası izlendi. Birleşik Krallık ile AB’nin ayrılma süreci uzun ve zahmetli bir yol olabilir. Bunun her iki taraf için de ekonomik anlamda kayıplara neden olacak sonuçları olacağı düşünülüyor. Sona eren ortaklığın tabi ki olumsuz etkiler bırakması kısa vadede kaçınılmaz. İngiltere ekonomisinin de belli bir dönem daralabileceğini, İngiltere Merkez Bankası’nın (BOE) da para politikasını önümüzdeki dönemde genişletmek zorunda kalabileceğini söyleyebiliriz.

Türkiye’nin, Almanya’dan sonra en büyük ikinci ticaret ortağı olan İngiltere’nin AB’den ayrılması, Türkiye, AB üyesi olmadığı için direkt olarak bir etki bırakacak diyemeyiz. Ancak İngiltere’nin AB ile olan ayrılık süreci ile birlikte, yeni statüsünün belirlenmesi için gerekli yüzlerce anlaşmanın imzalanma aşamasına getirilebilmesi yıllar alacak gibi görünüyor. Bu dönemde şüphesiz İngiliz ekonomisi daralma aşamasına kadar gelebilecek bir süreç yaşayabilir. İşte bu noktada Türkiye ekonomisi de, ada ülkesinde olup bitenden kötü etkilenmeye başlayabilir. İngiltere Almanya’dan sonra, 2015 yılında 10,5 milyar Dolar ile Türkiye’nin en çok ihracat yaptığı (TÜİK verilerine göre) ikinci ülke oldu. İngiltere ekonomisinin AB’den çıkış ile aldığı yaraların yansıması, dış dünyadan daha az satın alması nedeni ile Türk ekonomisine de gölge düşürebilir. Göz ardı edilemeyecek bu gerçek, önlem alınması gereken büyüklüklere ulaşabilir. Türkiye’nin İngiltere pazarının ne kadar daralacağını söylemek şimdilik zor… Bunun için AB ile Birleşik Krallık arasındaki sürecin ne kadar çabuk işletileceği, belirsizliklerin ne kadar çabuk aşılacağı kritik bir öneme sahip.

“Sterlin için dikkatler BOE’de”

İngiltere Merkez Bankası Başkanı Mark Carney referandum öncesinde yaptığı değerlendirmelerde Brexit senaryosunun gerçek olmasına çok büyük bir ihtimal vermiyor gibi görünüyordu. Halk oylamasının sonuçlarının ardından Başkan yaptığı açıklamada, söz konusu duruma hazırlıklı olduklarını ve piyasaları likit tutmak için her şeyi yapacaklarını belirtti. 14 Temmuz’daki BOE toplantısı bu açıdan kritik önem taşıyor. 

Carney ve ekibinin %0.50 seviyesinde olan politika faiz oranını aşağı çekebileceği düşünülüyor. BOE yakın dönemde yaşanabilecek olası bir resesyon için ek parasal genişleme kararı da alabilir ki, Banka’nın elindeki seçenekleri değerlendireceğini Carney de daha önce belirtmişti. Dolayısı ile özellikle Sterlin cephesinden düşünürsek, fiyatın yılın geri kalanındaki yönü ve şiddetini, AB liderlerinin konuyu ne kadar hızlı çözecekleri ve BOE’nin para politikası tarafında atacağı adımlar belirleyecek gibi görünüyor. Söz konusu para biriminin, Brexit kararı sonrasındaki kayıplarının tamamını geri alması için şimdilik bir neden ortada yok. “Daha fazla düşüş izlenir mi” sorusu için ise söz ettiğimiz iki gelişme dikkat çekiyor. Tüm bunların yanında bir gerçek daha var ki, önümüzdeki dönemde Sterlin, küresel piyasaların ilgi odağındaki para birimleri arasında yer bulmaya devam edecek.

Yazarın Diğer Yazıları
28 Tem 2016 Perşembe
11 May 2016 Çarşamba
25 Nis 2016 Pazartesi
18 Nis 2016 Pazartesi
05 Nis 2016 Salı
28 Mar 2016 Pazartesi
18 Oca 2016 Pazartesi
16 Oca 2016 Cumartesi
28 Ağu 2015 Cuma
01 Haz 2015 Pazartesi
27 Nis 2015 Pazartesi
15 Ara 2014 Pazartesi
24 Kas 2014 Pazartesi
05 Kas 2014 Çarşamba
27 Eki 2014 Pazartesi
09 Eki 2014 Perşembe
24 Eyl 2014 Çarşamba
15 Eyl 2014 Pazartesi
03 Eyl 2014 Çarşamba
Piyasa
Hisse Yön Son Fark Saat
BIST100 110.022 0,44 18:10
BIST50 103.054 0,47 18:10
BIST30 128.664 0,59 18:10
Dolar 6,7648 0,20 23:59
Euro 7,6281 -0,17 23:59
İngiliz Sterlini 8,5762 0,83 23:59
Gram Altın 366,7 -1,49 23:59
Çeyrek Altın 587 -1,49 23:59
Yarım Altın 1174 -1,49 23:59
Cumhuriyet Altını 2452 -1,21 13:03
Döviz Çevirici
Türk Lirası
Amerikan Doları
Euro
İsviçre Frangı
Yen
İngiliz Sterlini
Serbest piyasa verileri kullanılarak hesaplanmaktadır.
BİST endeksleri, haberler, Kapalıçarşı, uluslararası parite verileri eşanlı olarak verilmektedir. BİST isim ve logosu ‘’Koruma Marka Belgesi‘’ altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez. BİST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BİST’e ait olup, tekrar yayınlanamaz.
SPK’nın 22 Nisan 2002 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan tebliği uyarınca yayımlanması istenen uyarı; ‘’Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler, mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi, beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir’’
Yeni Medya Elektronik A.Ş