Finans ›› Yazarlar ›› Sermet Doğan
Sermet Doğan
Sermet Doğan
Analist / GCM Menkul Kıymetler
24 Kas 2014 Pazartesi
FED’in rotası değişir mi ?

Küresel piyasalarda yaklaşık iki yıldır ABD Merkez Bankası’nın (FED) para politikası tarafında normalleşmeye gitme yolundaki adımları, gündemin en önemli başlıkları arasında yer alıyor. Finansal varlıklarının yönünü belirleyen FED’in uygulamaları tüm dünya tarafından dikkatle takip edilirken, tahvil alımlarının azaltılmasından, faiz artırımının zamanlamasına ilişkin beklentilere kadar, Banka’nın para politikasındaki değişimler yakından izleniyor. 2015 yılının başlamasına az bir zaman kala, FED’in önümüzdeki dönemlerde çizeceği yol haritası da bu paralelde büyük bir önem taşımaya devam ediyor.

BEKLENTİLER NE YÖNDE?

2013’ün başlarında, dönemin FED Başkanı Ben Bernanke tarafından, tahvil alımlarının ilgili yıl içerisinde azaltılmaya başlanabileceğini ifade etmesi piyasalarda derin bir sarsıntı yaşanmasına neden olmuştu. Öyle ki, bu açıklamadan sonra gündemde adeta FED’in para politikasından başka bir faktör konuşulmamaya başlanmıştı. O zamana göre günümüzde, ABD Merkez Bankası’na ilişkin görünümün daha berrak, FED’in politikalarının daha öngörülebilir olduğunu ifade edebiliriz. Piyasa beklentilerinin paralelinde, 2008 yılından bu yana devam eden aylık tahvil alımları Ekim ayında bitirilirken, Banka’nın 2015 ortalarında bir faiz artırımına gideceği düşünülüyor. Geride kalan yıla oranla, ABD ekonomisinin FED’in teşvikleri olmadan ayakta kalabileceği düşüncesinin güçlendiği ifade edilebilir. Şimdi piyasaların merak ettiği asıl soru, FED ne zaman ve nasıl bir tempoda faiz artırımına gidecek. 

FAİZ ARTIRIMI NE ZAMAN?

Piyasalarda, FED’in 2006 bu yana yapacağı ilk faiz artırımının ne zaman olacağına ilişkin şekillenen beklentinin temelini, 2014 Mart ayında Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısında Başkan Janet Yellen’ın ifadeleri oluşturuyor. FED Başkanı sıfatı ile ilk basın konferansına Mart ayında çıkan Yellen, gelen bir soru üzerine, tahvil alımları tamamen bitirildikten yaklaşık altı ay sonra faizin artırılabileceğini söylemişti. Piyasalarda ise 2014 yılı boyunca ağırlıklı olarak 2015’in ortalarında faiz artışının yapılacağı beklentisinin fiyatlandığını ifade edebiliriz. Ancak FED, ilgili artırımın ekonomik verilere bağı olduğunun altını her fırsatta çiziyor. Banka’nın para politikası kararlarında etkili olan makro-ekonomik göstergeler ise genel olarak istihdam ve enflasyona ait rakamlardan oluşuyor diyebiliriz. 

Yukarıdaki grafiklerde, ABD’de işsizlik oranının aşağı yönlü önemli bir eğilim içerisinde olduğu, tarım dışı istihdam değişimi verisinin ise her ne kadar çok istikrarlı görünmese de, 2014 yılının genelinde ABD ekonomisinin aylık 200 bin kişinin üzerinde istihdam yaratmayı başardığına işaret ettiği görülüyor.

Ancak istihdamdaki olumlu görünümün yanında, enflasyon tarafında yükselişin canlı olduğu söylemek çok mümkün görünmüyor. FED’in yakından izlediği göstergelerden olan çekirdek enflasyon oranı Banka’nın hedefi olan %2 seviyesinde tutunma konusunda zorluk yaşıyor. Ekonomik aktivitelerdeki canlılığın zayıf kalmaya devam edebileceği şeklinde yorumlanan bu gösterge, faiz artışı konusunda FOMC üyelerinin kafasını karıştırıyor.

EYLÜL VE EKİM FOMC TOPLANTILARI

Söz ettiğimiz ekonomik faktörler arasında yer alan düşük enflasyon görünümü ve bu paralelde büyüme performansı konusundaki kaygılar, FED’in Eylül ve Ekim aylarındaki toplantılarda dikkat çekti. Eylül’de düzenlenen FOMC toplantısının daha sonra yayımlanan tutanaklarında, Komite üyelerinin global ekonomik büyümenin hız kesebileceği ve bunun doğurabileceği bir sonuç olarak güçlü Dolar tedirginliği içerisinde olduklarının görülmesi, piyasaları şaşırtmıştı. Ekim ayına ait FOMC toplantısının tutanaklarında ise FED yetkililerinin enflasyon beklentilerinin yükselmemesini tartıştıkları dikkat çekti. Bazı üyelerin, fiyatları artışın yeterli ölçüde olmaması ihtimalini değerlendirmesi, FED’in para politikasını sıkılaştıracak adımlar için aceleci davranmayabileceği düşüncesini destekledi. Son iki toplantısında söz konusu kaygıların da FOMC toplantılarında masaya yatırıldığının görülmesi, FED’in faiz artışı konusundaki adımlarını bir miktar belirsizleştirebileceğini söyleyebiliriz.

YOL HARİTASI DEĞİŞİR Mİ?

ABD Merkez Bankası’nın faiz artırım zamanı ve temposu, küresel sermayenin akımlarının yönü için büyük bir önem taşıyor. Son iki toplantısında FED’in gündem maddeleri arasında global büyüme ve baskılanmış enflasyon konularının ağırlık kazanması, her ne kadar istihdam tarafında işler yolunda görülse de, Banka’nın erken bir faiz artırımı konusunda daha ihtiyatlı olabileceği beklentilerini destekleyebilir.  Ancak bunun 2015 ortasında geleceği düşünülen ilk faiz artımının tarihinde bir değişikliğe neden olup olmayacağını söylemek henüz oldukça zor. Bunun için, ilerleyen dönemlerde açıklanacak olan veri setinin göstereceği yol büyük bir önem taşıyor.

      Eğer istihdam piyasasında görülen iyileşme süreci devam ederken, 2015 yılının ilk aylarında enflasyonda da toparlanma izlenirse, FED’in yıl ortası gelmeden faiz artırım kararı alacağı düşüncesi ağırlık kazanarak ilgili dönemde Dolar’da önemli yükselişler görülebilir. Bu paralelde spot altın baskı altında kalabilecekken, Türk Lirası’nın da aralarında bulunduğu gelişen ülke para birimlerinde kayıplar öne çıkabilir. Ancak, son iki toplantısında FED’in kaygılarını taşıdığı görülen global ekonomik büyümenin hız kesebileceği ve enflasyonun düşük kalacağı yönündeki endişeler doğrulanırsa, FED faiz artırımını daha ileri bir tarihe öteleyebilir. Piyasalarda bu gibi bir beklentinin oluşması halinde ABD’nin para biriminde görülebilecek düşüşler, altın ve gelişen ülke para birimlerinde değer kazanımlarını yılın geri kalanında ve 2015’in ilk aylarında destekleyebilir. Bu paralelde özellikle ABD’den önümüzdeki aylarda gelecek istihdam ve enflasyon verilerinin yanında, Aralık ayındaki kritik FOMC toplantısı dikkatle izlenmelidir.

 

 

Yazarın Diğer Yazıları
28 Tem 2016 Perşembe
11 May 2016 Çarşamba
25 Nis 2016 Pazartesi
18 Nis 2016 Pazartesi
05 Nis 2016 Salı
28 Mar 2016 Pazartesi
18 Oca 2016 Pazartesi
16 Oca 2016 Cumartesi
28 Ağu 2015 Cuma
01 Haz 2015 Pazartesi
27 Nis 2015 Pazartesi
15 Ara 2014 Pazartesi
05 Kas 2014 Çarşamba
27 Eki 2014 Pazartesi
09 Eki 2014 Perşembe
24 Eyl 2014 Çarşamba
15 Eyl 2014 Pazartesi
03 Eyl 2014 Çarşamba
Piyasa
Hisse Yön Son Fark Saat
BIST100 103.024 0,37 18:10
BIST50 96.113 0,33 18:10
BIST30 119.474 0,24 18:10
Dolar 6,7339 0,10 02:59
Euro 7,3786 0,05 02:59
İngiliz Sterlini 8,3068 0,11 02:59
Gram Altın 370,8 0,20 02:59
Çeyrek Altın 593 0,20 02:59
Yarım Altın 1187 0,20 02:59
Cumhuriyet Altını 2108 0,38 12:42
Döviz Çevirici
Türk Lirası
Amerikan Doları
Euro
İsviçre Frangı
Yen
İngiliz Sterlini
Serbest piyasa verileri kullanılarak hesaplanmaktadır.
BİST endeksleri, haberler, Kapalıçarşı, uluslararası parite verileri eşanlı olarak verilmektedir. BİST isim ve logosu ‘’Koruma Marka Belgesi‘’ altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez. BİST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BİST’e ait olup, tekrar yayınlanamaz.
SPK’nın 22 Nisan 2002 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan tebliği uyarınca yayımlanması istenen uyarı; ‘’Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler, mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi, beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir’’
Yeni Medya Elektronik A.Ş