Finans ›› Yazarlar ›› Sermet Doğan
Sermet Doğan
Sermet Doğan
Analist / GCM Menkul Kıymetler
08 Eyl 2014 Pazartesi
İskoçya’dan bağımsızlık sesleri

Avrupa kıtasının 2014 yılındaki yoğun jeopolitik ve ekonomik gündeminin arasında son haftalarda, İngiltere’den gelen haberler ve değişim gösterebilecek dinamiklere ilişkin beklentiler öne çıkmaya başlıyor.

Özellikle Büyük Britanya’dan ayrılmayı oylayacak İskoçya, konunun içerdiği risk ve belirsizlikler nedeni ile tüm dünyanın dikkatlerini üzerine çeken bir faktör olarak değerlendirilebilir.

Aslında, “bağımsızlığa evet mi, yoksa hayır mı” cevabının aranacağı 18 Eylül’de yapılacak halk oylaması, anketlerde İskoçların Büyük Britanya’yı seçeceklerine ilişkin ağırlıklı sonuçlar nedeni ile çok da kafa karıştıran bir unsur olarak görülmüyordu. Ancak Eylül ayının ilk hafta sonunda yapılan yeni anketlerde ise bağımsızlık yanlılarının öne geçtiğinin görülmesi, konunun önemli artırdı.  

“BAĞIMSIZLIK MÜCADELESİ”

1707’den bu yana Büyük Britanya’nın bir parçası olan İskoçya’ya gündem, halka bağımsızlığı isteyip istemediklerinin sorulacağı referandum öncesinde oldukça yoğun. Bölgesel hükümetin Başbakanı Alex Salmond, “Yes Scotland” kampanyası ise bağımsızlığın yeni İskoçya için birçok avantaj getireceğini anlatmaya çalışıyor. Diğer taraftan, İngiliz hükümeti tarafından desteklenen ve bağımsızlık karşıtı olan Alistair Darling ise “better together”, yani “birlikte daha iyiyiz” kampanyası ile Büyük Britanya’nın bir parçası olarak kalmaları gerektiğini savunuyor. Anket kuruluşlarının yayımladığı sonuçlarda genelde ayrılık yanlılarının oranı hep düşük kalmıştı. Ancak son olarak yayımlanan bir anket, bu yıl ilk kez bağımsızlık yanlılarının %51 ile öne geçtiğini, yani Salmond’ın “Evet İskoçya” kampanyasının başarıya ulaşma ihtimalinin ortaya çıktığını gösterdi. 

“İNGİLTERE NEDEN BİRLİKTE DAHA İYİYİZ DİYOR?”

İngiltere Başbakanı David Cameron, İskoçya’yı, Büyük Britanya’nın bir parçası olarak daha iyi bir gelecek beklediğini savunuyor. Bunun temel dayanaklarında bir tanesi ise, İskoçya’nın enerji kaynaklarının bu şekilde daha etkin kullanılacağı tezi. İngiltere’de keşfedilen petrol ve doğal gaz rezervlerinin büyük bir bölümü İskoçya’nın kuzeyi ve batısında yer alan Kuzey Denizi’nde yer alıyor. 1964’den bu yana bölgeden 42 milyar varil petrol çıkarılmış. Bu unsur tabi ki rezervlerini kendisi yönetmek isteyen İskoçların iştahını kabartırken, İngiliz hükümetini pek memnun etmiyor. Çünkü İskoç hükümetinin rakamlarına göre, Büyük Britanya’nın 2013 yılındaki 43 milyon tonluk petrol üretiminin 40 milyon tonu İskoçya tarafından sağlanmış. İskoçya’nın üretimi, İngiltere’nin toplam petrol üretiminin yaklaşık %96’sını oluşturuyor. Eğer İskoçya bağımsızlık ister ve ayrılma kararı alırsa, bunun İngiltere’nin petrol ve gaz rezervi rakamlarını ciddi şekilde düşüreceğini söyleyebiliriz. Aynı zamanda İngiltere’nin ithalatı, İskoçya’dan yapılacak enerji alımları ile yükseliş kaydetmiş olacak.
Birleşik Krallık’ın ekonomisinde son yıllarda önemli değişiklikler izlendi. Sanayi devrimini gerçekleştirerek tarihe geçen ülkenin ekonomisi içerisindeki en önemli pay artık %55’lik katkısı ile hizmet sektöründe. Ülkenin toplam ekonomisinin %23’lük kısım ise üretim sektöründen oluşuyor. 

Londra, ada ekonomisine en çok katkı sağlayan kent olarak öne çıkarken, ülke genelindeki ekonomik tabloya benzer şekilde hizmet sektörü dikkat çekiyor.
Ancak ülke ekonomisinin yaklaşık onda birlik bir bölümünü oluşturan İskoçya’da ise, hizmet kadar, üretim de büyük bir yer kaplıyor.

"İSKOÇYA EVET DERSE NE OLACAK?"

Son anketlerden sonra İskoç halkının bağımsızlık tarafında karar alma ihtimalinin arttığı görüldü. %51’lik oy oranını sağlayan taraf, referandumu kazanmış olacakken, bağımsızlık yanlısı bir sonuç çıksa dahi bunun 2016 yılından itibaren gerçekleşemeyeceği düşünülüyor. Diğer taraftan bağımsız bir İskoçya’yı bekleyen, Avrupa Birliği üyelik statüsü, ekonomi yönetimi ve para birimi gibi birçok belirsiz konu var. Salmond, Sterlin’in kullanılmaya devam edilebileceğini ifade ederken, bunun gerçekleşmemesi halinde ise birkaç tane B planları olduğunu söylemişti. 18 Eylül’deki oylama yaklaştıkça Sterlin üzerinde ise İskoçya belirsizliğinin baskı yaptığını görüyoruz. 

"STERLİN, İSKOÇYA İLE GERİLİYOR"

2013 yılından başlayarak önemli bir toparlanma süreci yakalayan İngiliz ekonomisinden, bu yılın ortalarından itibaren daha muhafazakar makro-ekonomik göstergeler izliyoruz. Yine de, ekonominin genel performansı paralelinde İngiltere Merkez Bankası’nın (BOE) 2015’in ilk çeyreği içerisinde bir faiz artışına gideceği düşünülüyor. BOE’nin büyük merkez bankaları arasında ilk faiz artırımı yapacak kurum olduğu yönündeki düşünce ise Sterlin’in, diğer para birimleri karşısında ciddi yükseliş göstermesini sağlamıştı. Ancak çok iyi verilerden sonda, nispeten daha ılımlı gerçekleşen rakamlar, ada ülkesinin para biriminde Temmuz ayı sonlarından itibaren değer kayıplarının izlenmesine neden olurken, referandumun yapılacağı Eylül ayının başlaması ile birlikte Sterlin üzerindeki baskı ikiye katlandı. Önümüzdeki dönemde Büyük Britanya için gelecek makro-ekonomik verilerin yanında, İskoçya’nın bağımsızlık referandumuna ilişkin gelişmeler dikkatle izlenecek. Halk oylamasından “hayır” kararının çıkması halinde bile konu, tamamen kapatılmış bir sayfa olmayabileceği için, İngiltere’deki İskoçya gündemi Sterlin için önem taşımaya devam edecek gibi görünüyor.

Yazarın Diğer Yazıları
28 Tem 2016 Perşembe
11 May 2016 Çarşamba
25 Nis 2016 Pazartesi
18 Nis 2016 Pazartesi
05 Nis 2016 Salı
28 Mar 2016 Pazartesi
18 Oca 2016 Pazartesi
16 Oca 2016 Cumartesi
28 Ağu 2015 Cuma
01 Haz 2015 Pazartesi
27 Nis 2015 Pazartesi
15 Ara 2014 Pazartesi
24 Kas 2014 Pazartesi
05 Kas 2014 Çarşamba
27 Eki 2014 Pazartesi
09 Eki 2014 Perşembe
24 Eyl 2014 Çarşamba
15 Eyl 2014 Pazartesi
03 Eyl 2014 Çarşamba
Piyasa
Hisse Yön Son Fark Saat
BIST100 107.266 1,65 18:10
BIST50 100.315 1,64 18:10
BIST30 124.950 1,65 18:10
Dolar 6,8052 0,00 01:59
Euro 7,5802 -0,03 01:59
İngiliz Sterlini 8,4943 -0,06 01:59
Gram Altın 380,8 0,03 01:59
Çeyrek Altın 610 0,03 01:59
Yarım Altın 1220 0,03 01:59
Cumhuriyet Altını 2528 19,89 16:11
Döviz Çevirici
Türk Lirası
Amerikan Doları
Euro
İsviçre Frangı
Yen
İngiliz Sterlini
Serbest piyasa verileri kullanılarak hesaplanmaktadır.
BİST endeksleri, haberler, Kapalıçarşı, uluslararası parite verileri eşanlı olarak verilmektedir. BİST isim ve logosu ‘’Koruma Marka Belgesi‘’ altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez. BİST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BİST’e ait olup, tekrar yayınlanamaz.
SPK’nın 22 Nisan 2002 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan tebliği uyarınca yayımlanması istenen uyarı; ‘’Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler, mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi, beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir’’
Yeni Medya Elektronik A.Ş