Finans ›› Yazarlar ›› Sermet Doğan
Sermet Doğan
Sermet Doğan
Analist / GCM Menkul Kıymetler
12 Nis 2016 Salı
“Petrol için adım adım Doha’ya…”

Dünyanın son yıllarda en çok konuştuğu finansal enstrümanlardan bir tanesi hiç kuşku yok ki petrol. Arz ve talebi arasındaki dengesizlik nedeni ile 2014’ün ortalarından itibaren oldukça hızlı bir şekilde gerileyen petrol fiyatları, aynı zamanda uzun zamandır uluslararası sermaye piyasalarında risk iştahını ve yatırımcı algısını belirliyor. İşte bu önemli emtia için kritik bir döneme giriyoruz. 17 Nisan’da Katar’ın başkenti Doha’da yapılacak toplantıdan çıkacak kararlar oldukça önemli. 

“Raporlar ve rakamlar”

17 Nisan Pazar gününe kadar piyasalar bu hafta boyunca, Doha’da bir araya gelecek petrol üreticisi ülkelerin söz konusu toplantısından çıkacak kararları bekleyecekler. Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) üyesi olan ve bu Örgüt dışındaki bazı üreticiler, bir araya gelerek petrol piyasasındaki arz fazlasını ve düşük fiyatları masaya yatıracaklar. Ancak Pazar gününe kadar hem bu konuya ilişkin olarak yapılacak olası açıklamalar, hem de daha farklı gelişmeler petrol yatırımcılarının merceği altında olacak. Önce bu başlıkları sıralayalım.

 12 Nisan Salı 23:30 – Amerikan Petrol Enstitüsü (API) haftalık petrol ve benzin stok rakamları 

 13 Nisan Çarşamba 13:45 – OPEC aylık petrol piyasası raporu

 13 Nisan Çarşamba 17:30 – Enerji Bilgi Dairesi (EIA) haftalık petrol ve benzin stok rakamları

 14 Nisan Perşembe 11:00 – Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) aylık petrol piyasası raporu

 15 Nisan Cuma 05:00 – Çin büyüme verileri

 ABD’nin hafta boyunca yayımlanacak makro-ekonomik göstergeleri ve FED’e ilişkin beklentiler

OPEC ve EIA’nın aylık raporlarında, ilgili kurumların petrol arz ve talebine ilişkin tahminleri ile petrol piyasasına ait değerlendirmeleri genelde öne çıkıyor. ABD cephesinde API ve EIA tarafından gelen rakamlar, haftalık bazda petrol stoklarındaki değişimleri göstererek, dünyanın en büyük ekonomisindeki arz ve talebe ati bilgiler veriyor. Ayrıca ABD ekonomisinin sağlığına ilişkin ipuçları sunacak makro-ekonomik göstergeler, aynı zamanda ülkenin Merkez Bankası’nın (FED) faiz artırım zamanlaması ve temposu adına sinyal verebilir. 

Petrol talebinin dünyadaki durumuna ışık tutabilecek bu haftaki bir başka rakam ise Çin’in büyüme oranı… 

NOT: Rapor ve verilerin yayımlanma zamanları değişiklik gösterebilir

Yukarıdaki takvim bu hafta boyunca petrol fiyatlarında etkili olabilecek ana dinamikler olarak değerlendirilebilir.  Tabi ki Doha’dan çıkacak sonuçlara ilişkin spekülasyonlar da emtianın değerinde belirleyici olabilir. Peki Katardaki toplantıdan ne bekleniyor? 

“Doha’dan çıkacak kararlar”

OPEC üyelerinin büyük çoğunluğu ve OPEC dışındaki (başta Rusya) bazı büyük petrol üreticilerinin katılacağı 17 Nisan Doha toplantısında, söz konusu ülkelerin üretim düzeylerini belirli bir tarihteki üretim seviyesinde dondurmaları ve daha fazla artırmamaları konusunda bir uzlaşma zemini aranacak. Rusya ve Kuveyt tarafından gelen açıklamaları incelediğimizde, toplantıda üretimin Ocak ayı düzeyinde sabitlenmesi üzerine görüşmeler yapılmasının beklendiğini görüyoruz. Bunun yanında Ocak ve Şubat aylarının ortalama seviyesinin de, üretim düzeyini sabitleme konusunda kullanılabileceği belirtiliyor. Ancak büyük bir petrol üreticisi ülke olan İran’ın durumu şimdilik oldukça belirsiz… 

“İran’a özel statü”

Batılı ülkeler ile, nükleer programı hakkındaki görüşmeler sonrasında geçtiğimiz yıl sağladığı anlaşma ile, bu ülkelerin uyguladıkları yaptırımları kaldırması, İran’ın petrol ihracatını artırmasının önünü açmıştı.   

İran Petrol Üretimi

Yaptırımların kaldırılması sonrasında İran azalan petrol üretimini son dönemlerde yeniden artırmaya başladı. Ülkeden yapılan açıklamaları incelediğimizde, İran’ın, üretim seviyesini yaptırımlar öncesi düzeye taşımadan, üretimi dondurma gibi bir karara katılmaya sıcak bakmadığını görüyoruz. Rusya ve bazı OPEC üyeleri ise İran’ın bu durumunu anlayışla karşılıyor gibi görünüyor ki, söz konusu ülke için özel bir statü belirlenebileceği yönünde değerlendirmeler de geldi. İran’ın günlük 3.2 milyon varil seviyesine hızla çıkan üretiminin, 3.6-3.7 milyon varile ulaştırma konusunda kararlı olduğunu diğer üreticiler de biliyor. Dolayısı ile toplantı katılımcıları belki de, Doha’da alınacak kararlara İran’ın sonradan eşlik edeceği bir formül bulmaya çalışabilirler. Katar’daki toplantının en dikkat çekici yanlarından biri de İran konusuna ilişkin tartışmalar olacak diyebiliriz.

“Riskler ve petrol fiyatları”

Bu hafta günler geçtikçe toplantıya ilişkin gündem ve piyasalardaki fiyatlamalar yoğunlaşabilir. Eğer petrol fiyatları artan umutlar ile yükselişini sürdürürse, varlık fiyatlarında sert hareketler oluşma riski de artacak gibi görünüyor. Pazar günü bir anlaşma sağlanamaz ve umutlar boşa çıkarsa petrol fiyatları gelecek haftaya çok sert kayıplar ile başlayabilir. Ayrıca Pazar günü bir beyanat yapılmama ihtimalini de göz ardı etmemek gerekiyor ki, bu piyasalarda uzlaşmadan uzak olunduğu şeklinde yorumlanabilir. 

Diğer ihtimal, yani İran’ın da içerisinde bulunduğu, üretimin dondurulması (Ocak düzeyi, Şubat düzeyi ya da bu iki dönemin ortalaması)yönünde bir karar alınması durumunda, petrol fiyatları bu gelişmeyi olumlu bir faktör olarak görebilir. Aslında olası bu kararın petrol piyasalarında hemen bir etkisi olmasını, yani arz ve talebi dengelemesini kimse beklemiyor. Ancak OPEC ve OPEC dışı üreticilerin, düşük petrol fiyatları ile mücadele etmek için gerektiğinde koordineli bir çalışma yapabileceklerine ait bir ipucu, ya da ilerleyen dönemde sağlanabilecek yeni anlaşmalar için bir “ilk adım” olarak değerlendirilebilir. Bu algı da petrol fiyatlarına bir süre destek olabilir.

OPEC’in 2 Haziran’daki yılın ilk resmi toplantısı öncesinde yapılacak Doha zirvesi, OPEC’in, diğer üreticiler ile birlikte neler yapabileceğini ortaya koyacak. Suudi Arabistan ve Rusya ise iki tarafın en büyük söz sahibi üreticileri konumundalar. Dolayısı ile ilk olarak bu ülkelerin tavrı Doha’daki havayı şekillendirecek gibi görünüyor. Ancak bir gerçek var ki, petrol fiyatları Katar’dan gelecek haberleri oldukça fazla dikkate alıyor ve bu, toplantıdan çıkacak sonuç ile birlikte devam edebilir.

Yazarın Diğer Yazıları
28 Tem 2016 Perşembe
11 May 2016 Çarşamba
25 Nis 2016 Pazartesi
18 Nis 2016 Pazartesi
05 Nis 2016 Salı
28 Mar 2016 Pazartesi
18 Oca 2016 Pazartesi
16 Oca 2016 Cumartesi
28 Ağu 2015 Cuma
01 Haz 2015 Pazartesi
27 Nis 2015 Pazartesi
15 Ara 2014 Pazartesi
24 Kas 2014 Pazartesi
05 Kas 2014 Çarşamba
27 Eki 2014 Pazartesi
09 Eki 2014 Perşembe
24 Eyl 2014 Çarşamba
15 Eyl 2014 Pazartesi
03 Eyl 2014 Çarşamba
Piyasa
Hisse Yön Son Fark Saat
BIST100 103.024 0,37 18:10
BIST50 96.113 0,33 18:10
BIST30 119.474 0,24 18:10
Dolar 6,7218 0,10 03:27
Euro 7,3760 -0,05 03:27
İngiliz Sterlini 8,2845 -0,03 03:27
Gram Altın 370,1 0,17 03:27
Çeyrek Altın 593 0,17 03:27
Yarım Altın 1187 0,17 03:27
Cumhuriyet Altını 2108 0,38 12:42
Döviz Çevirici
Türk Lirası
Amerikan Doları
Euro
İsviçre Frangı
Yen
İngiliz Sterlini
Serbest piyasa verileri kullanılarak hesaplanmaktadır.
BİST endeksleri, haberler, Kapalıçarşı, uluslararası parite verileri eşanlı olarak verilmektedir. BİST isim ve logosu ‘’Koruma Marka Belgesi‘’ altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez. BİST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BİST’e ait olup, tekrar yayınlanamaz.
SPK’nın 22 Nisan 2002 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan tebliği uyarınca yayımlanması istenen uyarı; ‘’Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler, mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi, beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir’’
Yeni Medya Elektronik A.Ş