Finans ›› Yazarlar ›› Sermet Doğan
Sermet Doğan
Sermet Doğan
Analist / GCM Menkul Kıymetler
22 Şub 2016 Pazartesi
“Üretimin dondurulması, petrol fiyatları için en ifade ediyor?”

Petrol fiyatlarının yaklaşık bir buçuk yıl içerisinde kaydettiği dramatik düşüş, geride bıraktığımız aylarda reel ekonomik kesim ile birlikte küresel piyasaların dikkatini en çok çeken konulardan biri oldu. Özellikle ABD’de petrol üretiminin rekor seviyelere ulaşması ile uluslararası piyasalarda oluşan arz fazlası nedeni ile görülen değer kaybı, dünya ekonomisinde ve finansal piyasalarda farklı etkiler yarattı, yaratmaya da devam ediyor. 

Gerileyen fiyatlar ile gelirleri düşen petrol üreticisi ülkeler, 2016 yılı ile söz konusu soruna daha yapıcı çözümler aramaya başladılar. Öyle ki, dünyanın en büyük petrol ihracatçısı Suudi Arabistan da, üretimi artırmaya devam etme fikrinden vazgeçti ve diğer üreticiler ile birlikte adım atmaya, görüşmeler düzenlemeye çalışıyor. Petrol yatırımcıları, geçtiğimiz hafta Katar ve İran’da temaslar kuran bazı Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) yetkilileri ile Rusya temsilcisi arasında varılan anlaşma ile heyecanlandı. Batılı ülkelerin uyguladığı yaptırımlardan, sağlanan nükleer anlaşma ile henüz kurtulan İran, OPEC ve OPEC dışı petrol üreticilerinin son çabalarından mutluluk duyduğunu açıkladı. Ancak kendisi için petrol üretimini mevcut düzeyde durdurma, ya da azaltma gibi bir fikre şimdilik sıcak bakmadığı belli. 

“Anlaşma ne ifade ediyor?”

Suudi Arabistan, Venezuela, Katar ve Rusya, petrol üretim düzeylerini Ocak ayındaki seviyede dondurma konusunda uzlaşma sağladılar. Konuyu İran ile paylaştılar ki, söz konusu bu ülkenin içinde bulunduğu özel şartlar nedeni ile üretimini azaltıp pazar payından vazgeçmek istemediğini belirtmiştik. Yine de diğer bazı OPEC üyesi ülkelerin de üretimi dondurma anlaşmasına uyabileceklerini açıklamaları petrol fiyatlarının, son 12 yılın en düşük seviyelerinden, geride kalan hafta içerisinde bir miktar daha uzaklaşmasını sağladı. Peki, bu anlaşma petroldeki arz bolluğuna çare olabilir mi? Eğer fiyatlar talebin arzdan daha zayıf olması nedeni ile gerilediyse, atılan bu adım ile sorun çözülüp, fiyatların yeniden eski seviyelerine çıkması sağlanabilir mi? Suudi Arabistan ve Rusya şu anda dünyanın en büyük ilk üç petrol üreticisi içerisindeler. Ancak üretimlerini daha da artırmamaları arz sorununu çözebilecek kadar yeterli bir adım olmayabilir. 

Bazı Orta Doğu ekonomistlerine göre söz konusu ülkelerin 2016’da üretim seviyelerini zaten çok fazla değiştirmesi beklenmiyordu. Dolayısı ile alınan bu kararı petrol fiyatları için kritik bir faktör olarak değerlendirmek doğru olmayabilir. Söz konusu ülkelerin aldıkları karar sonuçta arzı kısmak için değil, daha fazla artmamasını sağlamak içindi. Dolayısı ile bu adım başka bir açıdan, 2015’in en büyük petrol üreticilerinin günlük 10 milyon varilin üzerindeki rekor ürerim seviyelerini devam ettirecek olmaları anlamına geliyor.

Diğer taraftan birçok kurum, ilgili OPEC üyeleri ve Rusya’nın, üretimlerini dondursa bile arz fazlasının bu yılın ilk çeyreğinde günlük 1 milyon varil olarak kalmaya devam edeceğini tahmin ediyor. Anlaşılan o ki fiyatları yükseltmek için yapılan bu son hamle kısa vadede petrolün değerini yukarı itmek için çok etkili olamayabilir. Ancak, daha çok OPEC üyesinin üretimlerini artırmama uygulamasına katılmaya başlaması ile yılın ikinci yarısında piyasada dengelenme işaretleri görülebilir.    

Kısacası bu tablo içerisinde, Rusya ve Suudi Arabistan’ın da dahil olduğu anlaşmanın şimdilik uzun vadede fiyatlar için çok etkili bir dinamik olduğunu söylemenin zor olduğunu, yılın ilerleyen dönemlerinde ise uluslararası petrol piyasasının dengelenmeye başlayabileceğini ifade edebiliriz (Piyasalar yine de konuya ilişkin haberlere kısa süreli tepki verebilir ve bu da zaman zaman petrol fiyatlarında yükselişlere yol açabilir). 

İlerleyen aylarda ABD’nin petrol üretimi ve stoklarındaki değişim ile birlikte, petrol talebini etkileyebilecek, başta global ekonomik büyümeye ilişkin göstergelerin yakından izlenerek, OPEC tarafından gelecek haberlerin takip edileceğini ifade edebiliriz.

Yazarın Diğer Yazıları
28 Tem 2016 Perşembe
11 May 2016 Çarşamba
25 Nis 2016 Pazartesi
18 Nis 2016 Pazartesi
05 Nis 2016 Salı
28 Mar 2016 Pazartesi
18 Oca 2016 Pazartesi
16 Oca 2016 Cumartesi
28 Ağu 2015 Cuma
01 Haz 2015 Pazartesi
27 Nis 2015 Pazartesi
15 Ara 2014 Pazartesi
24 Kas 2014 Pazartesi
05 Kas 2014 Çarşamba
27 Eki 2014 Pazartesi
09 Eki 2014 Perşembe
24 Eyl 2014 Çarşamba
15 Eyl 2014 Pazartesi
03 Eyl 2014 Çarşamba
Piyasa
Hisse Yön Son Fark Saat
BIST100 109.537 0,39 18:10
BIST50 102.576 0,51 18:10
BIST30 127.908 0,63 18:10
Dolar 6,7486 -0,04 01:16
Euro 7,6492 -0,07 01:16
İngiliz Sterlini 8,5035 -0,03 01:16
Gram Altın 372,2 0,00 01:16
Çeyrek Altın 596 0,00 01:16
Yarım Altın 1192 0,00 01:16
Cumhuriyet Altını 2482 0,23 16:10
Döviz Çevirici
Türk Lirası
Amerikan Doları
Euro
İsviçre Frangı
Yen
İngiliz Sterlini
Serbest piyasa verileri kullanılarak hesaplanmaktadır.
BİST endeksleri, haberler, Kapalıçarşı, uluslararası parite verileri eşanlı olarak verilmektedir. BİST isim ve logosu ‘’Koruma Marka Belgesi‘’ altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez. BİST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BİST’e ait olup, tekrar yayınlanamaz.
SPK’nın 22 Nisan 2002 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan tebliği uyarınca yayımlanması istenen uyarı; ‘’Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler, mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi, beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir’’
Yeni Medya Elektronik A.Ş