Tuncay Turşucu
Tuncay Turşucu
Araştırma Direktörü / - İntegral Menkul Değerler
11 Kas 2015 Çarşamba
2009 Ağustos tarihinden bu yana ilk kez

Cari işlemler hesabı Eylül ayında 95 milyon $ fazla verdi. Beklentiler 80 milyon $ civarında açık vereceği yönündeydi. Cari hesap 2009 yılının Ağustos ayından bu yana ilk kez aylık bazda fazla verdi. Ayrıca TCMB daha önceden 163 milyon $ açık olarak ilan ettiği veriyi de 27 milyon $ cari fazla olarak revize etti. Bu veri ile birlikte Ocak-Eylül arasında gerçekleşen cari işlemler açığı 25.5 milyar $ seviyesinde oluştu. Geçen yıl aynı dönemde cari açık 31.5 milyar $ seviyesinde idi. Bu cari açıkta geçen yıla göre %18.9 oranında bir düşüşü işaret ediyor.

Cari açıktaki gerilemede yine geçen yıl aynı döneme göre %18 oranında gerileyen dış ticaret açığının önemli bir etkisi bulunuyor. Bir diğer etken ise Enerji ithalatındaki düşüş. Ayrıca başka bir etkende Altın ihracatı olarak gösterilebilir. 2015 yılının ilk dokuz ayında net olarak 3.9 milyar $’lık net altın ihracat geliri oluşurken, geçen yıl aynı dönemde 1 milyar $’lık ithalat yapılmıştı.

Yıllıklandırılmış cari açık son 2 aydır düşüyor

Yıllıklandırılmış cari açık ise geçen ayki 43.029 milyon $ seviyesinden 40.569 milyon $ seviyesine geriledi. Yıllık cari açık rakamı son iki aydır düşüş eğiliminde bulunuyor. Bunda yine dış ticaret dengesindeki yıllık bazda iyileşmenin büyük etkisi bulunuyor. Yine parasal aolmayan Altın net ihracatında yaşanan yükselişte önemli bir faktör.

Yıl sonu cari açık beklentileri yaklaşık 35-37 milyar $ seviyelerinde bulunuyor. Son iki aylık veriler öncesinde bu hedefin gerçekleşmesi zor görünüyordu ancak son gelen verilerle özellikle enerji faturasındaki azalma ve dış ticaret açığındaki iyileşme hızına bakıldığında bu hedefler gerçekleşebilir görülüyor. Bu veriler aynı zamanda GSYIH’nın yaklaşık %5 seviyesine karşılık geliyor. Oransal olarak kabul edilebilir seviyelerde.

Portföy Çıkışları devam ediyor

Finansman tarafından bakıldığında ise doğrudan yatırımlarda 255 milyon $ giriş görülüyor. Buna karşılık 2.871 milyon $ portföy çıkışı devam etmiş. Bu yıl Ocak ve Nisan ayları hariç bütün aylarda portföy çıkışları görülüyor. Yılın ilk dokuz ayındaki portföy çıkışı 11.624 milyon $ seviyesine ulaşmış durumda. Geçen yıl aynı dönemde 13.736 milyon $ portföy girişi oluşmuştu.

 

 

Dağılım (%)

 

OCAK-EYLÜL

OCAK-EYLÜL

Milyon $

2014

2015

2014

2015

FİNANS HESABI

22.718

12.124

100,0

100,0

-Doğrudan Yatırımlar

5.097

8.719

22,4

71,9

-Portföy Yatırımları

13.736

-11.624

60,5

-95,9

-Diğer Yatırımlar

6.790

11.254

29,9

92,8

-Rezerv Varlıklar

-2.905

3.775

-12,8

31,1

NET HATA NOKSAN

-8.866

-13.443

 

Kaynak: TCMB, İntegral analiz

       

Yurtdışı krediler yine güçlü finansman kalemi

Bir diğer önemli finansman kalemi ise yine Kredi yoluyla borçlanmalar ile oluşmuş. Yurtdışından sağlanan kredilerle ile ilgili olarak Genel Hükümet ve Bankacılık sektörü sırasıyla 75 milyon $ ve 42 milyon $ net geri ödemede bulunmuş. Diğer sektörlerde ise 1.420 milyon $ kredi kullanımı görülüyor. Bankalar kısa vadede net kredi ödeyici olurken, uzun vadede kredi kullanmaya devam ediyor.

Merkez Bankasından dokuz ayda 3.8 milyar $ rezerv kullandık

Merkez Bankası rezervlerin baktığımızda Eylül ayında Merkez Bankasından 847 milyon $ rezerv kullanmışız. 2015 yılının 9 aylık döneminde Merkez Bankasından kullandığımız rezerv miktarı 3.775 milyon $ seviyesine ulaşmış durumda. Geçen yıl aynı dönemde Merkez Bankası rezervlerine 2.905 milyon $ katkı sağlanmıştı. Eylül ayındaki yüklü sermaye girişinin ardından son iki aydır yine Merkez Bankasından rezerv kullanarak cari açığı finanse ediyoruz.

Son olarak Eylül ayında net hata noksan 1.980 milyon $ seviyesinde oluştu. Bu kalem yılın ilk dokuz ayında 13.443 milyon $ seviyesine ulaşmış durumda.

Sonuç

Genel resimde değişiklik yok. Cari açıktaki iyileşmenin önemli bir nedeni dış ticaret açığındaki azalmadan kaynaklanıyor. Finansman tarafı ise zayıflığını koruyor. Portföy çıkışları devam ederken, en büyük finansman tedariği yine yurtdışından kullanılan kredilerden gerçekleşmiş durumda. Ancak 2015 yıl sonu için 35-37 milyar $ cari açık ve %4.7-5 Cari Açık / GSYIH beklentileri bir iki ay önce olduğu gibi uzak hedefler değil. Gerçekleşebilir hedefler. %5 ve altı bir cari açık problem olarak görülmeyen seviyeler. Ancak finansman tarafındaki kalitenin düşük olması, Türkiye’nin daha yüksek büyüme sağladığı bir ortamda cari açığın yine problem olarak gündeme gelmesine aday. Fakat şimdilik mevcut veriler TL üzerinde baskı yaratmayacaktır. Türk Lirasında yeni hükümetin ekonomi vitrini ve reformlar konusunda atılacak somut adımlar lokal taraftaki belirleyici olacak görünüyor.

 

Yazarın Diğer Yazıları
01 Ara 2016 Perşembe
01 Ağu 2016 Pazartesi
04 Tem 2016 Pazartesi
16 Haz 2016 Perşembe
13 Haz 2016 Pazartesi
11 Nis 2016 Pazartesi
30 Mar 2016 Çarşamba
03 Mar 2016 Perşembe
03 Şub 2016 Çarşamba
17 Ara 2015 Perşembe
24 Kas 2015 Salı
07 Kas 2015 Cumartesi
03 Kas 2015 Salı
29 Eki 2015 Perşembe
27 Eki 2015 Salı
21 Eki 2015 Çarşamba
02 Eki 2015 Cuma
28 Eyl 2015 Pazartesi
18 Eyl 2015 Cuma
10 Eyl 2015 Perşembe
13 Ağu 2015 Perşembe
11 Ağu 2015 Salı
03 Ağu 2015 Pazartesi
29 Tem 2015 Çarşamba
23 Tem 2015 Perşembe
08 Tem 2015 Çarşamba
23 Haz 2015 Salı
11 Haz 2015 Perşembe
03 Haz 2015 Çarşamba
22 Nis 2015 Çarşamba
17 Mar 2015 Salı
11 Mar 2015 Çarşamba
04 Mar 2015 Çarşamba
Piyasa
Hisse Yön Son Fark Saat
BIST100 110.022 0,44 18:10
BIST50 103.054 0,47 18:10
BIST30 128.664 0,59 18:10
Dolar 6,7648 0,20 23:59
Euro 7,6281 -0,17 23:59
İngiliz Sterlini 8,5762 0,83 23:59
Gram Altın 366,7 -1,49 23:59
Çeyrek Altın 587 -1,49 23:59
Yarım Altın 1174 -1,49 23:59
Cumhuriyet Altını 2452 -1,21 13:03
Döviz Çevirici
Türk Lirası
Amerikan Doları
Euro
İsviçre Frangı
Yen
İngiliz Sterlini
Serbest piyasa verileri kullanılarak hesaplanmaktadır.
BİST endeksleri, haberler, Kapalıçarşı, uluslararası parite verileri eşanlı olarak verilmektedir. BİST isim ve logosu ‘’Koruma Marka Belgesi‘’ altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez. BİST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BİST’e ait olup, tekrar yayınlanamaz.
SPK’nın 22 Nisan 2002 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan tebliği uyarınca yayımlanması istenen uyarı; ‘’Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler, mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi, beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir’’
Yeni Medya Elektronik A.Ş