Tuncay Turşucu
Tuncay Turşucu
Araştırma Direktörü / - İntegral Menkul Değerler
01 Nis 2016 Cuma
Gayri Safi Yurt İçi Hasıla

TUIK verilerine göre Türkiye ekonomisi 2015 yılı son çeyreğinde yıllık bazda %5.7 büyüdü. Bu veri %5 olan beklentilerin oldukça üzerinde gerçekleşti. Bu sonuç ile birlikte Türkiye 2015 yılında %4 büyüdü. 2014 yılında büyümemiz %3 seviyelerinde oluşmuştu. TCMB beklenti anketinde 2015 yılı büyüme beklentisi %3.6 seviyesinde bulunuyordu.  Bu beklentinin üzerinde bir büyüme verisi aldık. 

Ekonomimizin büyüklüğü cari fiyatlarla 1 milyar 953 milyon TL düzeyine ulaştı. Dolar bazında ise yaklaşık 750 milyar $ olarak ifade edebiliriz. 2014 yılında ise dolar bazında milli hasılamız ise yine yaklaşık 800 milyar $ düzeyinde oluşmuştu. Başka deyişle büyüdük ancak dolar bazında bakıldığında bir büyümeden söz etmek mümkün görünmüyor. Bunda elbette TL’nin 2015 yılındaki değer kaybı büyük etken.

Üretim yönünden bakıldığında aslında kompozisyonumuz hemen hemen aynı. Büyümede aslan payı hizmetler sektöründen gelmekte. Toplam 4 büyümenin 2.87’lik kısmı hizmetlerden gelmiş. Toptan Perakende ticaret, ulaştır Depolama ve Finans Sigorta hizmetleri hizmetler grubunun ağır topları. Yine büyümenin 1.08 puanlık kısmı ise Sanayi grubundan gelmiş görünüyor. Burada elbette imalat sanayi en büyük kalem. İmalat sanayinde yıllık büyüme %3.8 olurken, son çeyrekteki %7.8’lik büyüme dikkat çekici. Adeta 3.çeyrek dönemdeki %1.3’lük büyümenin ardından sprint yapmış görünüyor. İmalat sanayindeki bu gelişme 2015 yılı ilk çeyrek dönem içinde olumlu bir sinyal.

2015 yılının Ocak ayı Sanayi üretim verilerinden bu ivmenin devam ettiği söylenebilir.  Yine Tarım sektöründen büyümeye 0.69 puanlık bir katkı var. Tarım sektörü bu yıl %7.6 büyüme gösterdi. Hatırlarsak 2014 yılında %2.1 küçülme yaşamıştı.

Tarım 2015 yılını iyi bir şekilde bitirdi. Ancak son çeyrekte bir yavaşlama var. Bu yavaşlamanın büyük kısmı mevsimsel etkilerden geliyor. Vergilerden ise büyümeye 0.7 puanlık katkı görülüyor. 2014 yılına göre vergi kaleminde önemli artış var. Büyümeye negatif etki eden dolaylı ölçülen mali aracılık hizmetleri ise büyümeye 1.46 puan negatif etki yaratmış durumda.Bunlarla birlikte toplamda %4’lük büyümeye ulaşıyoruz. 2015 yılında küçülen sektörler Madencilik ve Hane halklarının işverenler olarak faaliyetleri olarak görülüyor.

Harcamalar Yöntemi İle Gayri Safi Yurt İçi Hasıla

 Harcamalar bakımından baktığımızda da ana kompozisyon yine aynı. Yüzde 4’lük büyümenin 2.99 puanlık kısmı tüketimden geliyor. Tüketimde yine son çeyrekte bir hızlanma görülüyor. Devletin harcamalardaki katkısı 0.76 puan olmuş. Devlet harcamaları yıla zayıf başlarken, 2.çeyrek dönemden itibaren başlattığı güçlü seyrini korumuş görünüyor. Sermaye oluşumları ise 0.85 puanlık büyümeye katkı sağlamış.

Burada kamu sektörü ivmesini korurken, asıl ağırlıkta olan özel sektörde ise son çeyrekte hızlanma var. Diğer yandan bu segmentte inşaat sektörü son çeyrekte büyümeye pozitif katkı yapmış görünüyor. İnşaat sektörü yıllık bazda %1.2 küçülmüş ancak son çeyrekte üç çeyrek dönemin ardından %2.5’luk bir büyüme göstermiş.  Stok değişimleri ise büyümeye negatif etki vermiş. Dış ticarete baktığımızda net nette büyümeye etkisi negatif görülüyor. İhracat ayağına bakıldığında ise ilk üç çeyrekte büyümeye olan negatif etkisinin son çeyrekte büyümeye katkı yaptığını izliyoruz. Hatırlanacak olursa, TCMB PPK karar metinlerinde de bu noktaya bir süredir dikkat çekiyor. İhracattaki bu katkı 2016 yılı içinde iyi bir sinyal. Harcamalar bakımından bakıldığında ise yıllık bazda İnşaat sektörü ve yabancıların yurtiçindeki harcamalarında küçülme oluşmuş görünüyor. *Son çeyrek dönemdeki canlanma 2016 yılı için beklentileri artırabilir. Yılın ilk çeyreğinde gelen sanayi üretimi gibi verilerde geçen yıla göre daha iyi bir görünüm sergiliyor. TCMB’nin 2016 yılı için büyüme beklentisi %3.9 seviyesinde bulunuyor. Bu beklentiler yıl içerisinde yükselecek görünüyor. 

Üretim Yöntemine Göre Sabit Fiyatlarla Gayri Safi Yurtiçi Hasıla Payı ve Büyüme Hızları

Yazarın Diğer Yazıları
01 Ara 2016 Perşembe
01 Ağu 2016 Pazartesi
04 Tem 2016 Pazartesi
16 Haz 2016 Perşembe
13 Haz 2016 Pazartesi
11 Nis 2016 Pazartesi
30 Mar 2016 Çarşamba
03 Mar 2016 Perşembe
03 Şub 2016 Çarşamba
17 Ara 2015 Perşembe
24 Kas 2015 Salı
07 Kas 2015 Cumartesi
03 Kas 2015 Salı
29 Eki 2015 Perşembe
27 Eki 2015 Salı
21 Eki 2015 Çarşamba
02 Eki 2015 Cuma
28 Eyl 2015 Pazartesi
18 Eyl 2015 Cuma
10 Eyl 2015 Perşembe
13 Ağu 2015 Perşembe
11 Ağu 2015 Salı
03 Ağu 2015 Pazartesi
29 Tem 2015 Çarşamba
23 Tem 2015 Perşembe
08 Tem 2015 Çarşamba
23 Haz 2015 Salı
11 Haz 2015 Perşembe
03 Haz 2015 Çarşamba
22 Nis 2015 Çarşamba
17 Mar 2015 Salı
11 Mar 2015 Çarşamba
04 Mar 2015 Çarşamba
Piyasa
Hisse Yön Son Fark Saat
BIST100 110.022 0,44 18:10
BIST50 103.054 0,47 18:10
BIST30 128.664 0,59 18:10
Dolar 6,7648 0,20 23:59
Euro 7,6281 -0,17 23:59
İngiliz Sterlini 8,5762 0,83 23:59
Gram Altın 366,7 -1,49 23:59
Çeyrek Altın 587 -1,49 23:59
Yarım Altın 1174 -1,49 23:59
Cumhuriyet Altını 2452 -1,21 13:03
Döviz Çevirici
Türk Lirası
Amerikan Doları
Euro
İsviçre Frangı
Yen
İngiliz Sterlini
Serbest piyasa verileri kullanılarak hesaplanmaktadır.
BİST endeksleri, haberler, Kapalıçarşı, uluslararası parite verileri eşanlı olarak verilmektedir. BİST isim ve logosu ‘’Koruma Marka Belgesi‘’ altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez. BİST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BİST’e ait olup, tekrar yayınlanamaz.
SPK’nın 22 Nisan 2002 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan tebliği uyarınca yayımlanması istenen uyarı; ‘’Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler, mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi, beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir’’
Yeni Medya Elektronik A.Ş