Finans ›› Yazarlar ›› Umut Tuncer
Umut Tuncer
Umut Tuncer
Analist / GCM Menkul Kıymetler
23 Eki 2014 Perşembe
FED, Neden İstihdama Vurgu Yapıyor?

Son günlerin en büyük tartışma konusu ve piyasayı yönlendiren etkenin, FED ve ECB’nin (Avrupa Merkez Bankası) olası para politikası kararları ve bu kararlara yönelik beklentilerin oluşturduğunu ifade edebiliriz.

Mevcut duruma baktığımızda bir yanda ekonomisini toparlamaya çalışan Avrupa, diğer yandaysa ilk faiz artırımının tartışıldığı ABD yer alıyor ve iki ekonomi arasındaki bu ayrışma, fiyatlamaları gözle görülür bir şekilde etkiliyor.

Piyasaları peşinden sürükleyen FED’in, ilk faiz artırımına ilişkin beklentilere göz attığımızda ise, merkez bankasının birçok açıklamasında hala zayıf istihdamdan bahsettiğini duyuyoruz. Ancak, Banka neden gözle görülür bir şekilde iyileşen istihdama rağmen hala bu konu üzerinde durmayı sürdürüyor ve bu tutumunda haklı mı?

ABD’de işsizlik oranı, geride bıraktığımız bir yıl içerisinde %7,3’ten %5,9’a kadar geriledi. Bu gerilemeyle birlikte, kriz başlangıcı döneminden bu yana en düşük işsizlik oranına ulaşılmış olundu. Fakat böyle yüksek ivmedeki bir toparlanmada bile, ileride alınabilecek kararlar sonrası büyük çatlaklar oluşturabilecek sorunlar söz konusu. Bunların başında part-time, yani yarı zamanlı istihdam rakamının ulaştığı seviyeler geliyor.

“2005 yılına endekslenmiş grafikte, tam zamanlı ve yarı zamanlı arasındaki keskin ayrımın kriz sürecinde başladığı görülüyor.”

Amerika’da, 7 milyon vatandaşın tam zamanlı işlerde çalışmak istemesine rağmen, yarı zamanlı işlerde fırsat bulabilmiş durumda. İstatistik kurumları bunu istek dışı yarı zamanlı işsizlik olarak da tanımlıyor. İş kalitesini de etkileyen bu göstergeye göz attığımızda, resesyonun başlangıcı olan Aralık 2007 tarihinden bu yana yarı zamanlı çalışanlarda %54’lük bir artış dikkat çekiyor. Kriz sürecinde sert bir şekilde zirve gören bu istatistik, geri çekilme konusunda ise aynı çabayı göstermiyor. Bunda birçok etkenin kombine etkisinden söz edilebilir. Şirketlerin karlılığını artırma – riski düşürme çabası ve Amerikalıların seçeneklerinin azalması gibi etkenler sayılabilir.

“İstihdam piyasasındaki olumlu görünüme rağmen, yarı zamanlı işlerden tam zamanlı işlere geçiş sürecinin aynı ivmeyle ilerlemediğini görüyoruz.”

Yarı zamanlı istihdamdaki artış bir yandan da iş kalitesiyle ilgili soru işaretlerini gündeme getiriyor. Kriz sürecinde oldukça değişim gösteren iş yapısı, insanların seçme şansını ortadan kaldırmakla birlikte, verimliliğin de düşmesine neden oluyor.

Diğer bir sorun, iş arayışında olan insanların pes etmesi. Cesareti kırılan ve yaş, vasıf ve iş bulamama gibi nedenlerle arayıştan vazgeçebiliyor. Bu da kısa vadede dengesiz hareketler gerçekleşmesine neden olabilmekte. Genel görünüme baktığımızda ise Aralık 2010 tarihindeki zirve sonrasında gerileme mevcut. Fakat mevcut rakam 700 bini gösteriyor ve bu da resesyonun başladığı sürecin yaklaşık iki katını gösteriyor.

Uzun süredir iş arayıp bulamayan kesim de, korkutucu bir tablo oluşturabilecek potansiyele sahip. Resesyon başlangıcında, işsiz sayısının %17’sini 6 ay veya daha uzun süredir iş arayıp bulamayan bu sınıf oluşturuyordu. Uzun süreli işsizliğin son zamanlarda bir miktar düşmesine rağmen, politika yapıcılar açısından endişe oluşturduğu biliniyor. 

İstihdam piyasasındaki düzelmeye rağmen, bu çatlaklar olası faiz artırımında genişleyebilecek daha büyük sorunlara yol açabilecek başlıklar olabilir. İşte FED bu nedenle istihdamdaki artışa rağmen hala “atıl” kapasite ve alt başlıkları inceleyeceği ifadeleri üzerinde bu kadar vurgu yapıyor.

Yazarın Diğer Yazıları
11 Şub 2016 Perşembe
29 Oca 2016 Cuma
07 Ara 2015 Pazartesi
30 Kas 2015 Pazartesi
11 Eyl 2015 Cuma
28 Ağu 2015 Cuma
27 Mar 2015 Cuma
05 Kas 2014 Çarşamba
24 Eyl 2014 Çarşamba
Piyasa
Hisse Yön Son Fark Saat
BIST100 105.520 0,15 18:10
BIST50 98.698 0,17 18:10
BIST30 122.918 0,37 18:10
Dolar 6,8212 0,11 23:59
Euro 7,5490 0,22 23:57
İngiliz Sterlini 8,3970 0,33 23:59
Gram Altın 379,4 0,78 23:59
Çeyrek Altın 607 0,78 23:59
Yarım Altın 1214 0,78 23:59
Cumhuriyet Altını 2108 0,38 12:42
Döviz Çevirici
Türk Lirası
Amerikan Doları
Euro
İsviçre Frangı
Yen
İngiliz Sterlini
Serbest piyasa verileri kullanılarak hesaplanmaktadır.
BİST endeksleri, haberler, Kapalıçarşı, uluslararası parite verileri eşanlı olarak verilmektedir. BİST isim ve logosu ‘’Koruma Marka Belgesi‘’ altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez. BİST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BİST’e ait olup, tekrar yayınlanamaz.
SPK’nın 22 Nisan 2002 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan tebliği uyarınca yayımlanması istenen uyarı; ‘’Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler, mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi, beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir’’
Yeni Medya Elektronik A.Ş