Finans ›› Yazarlar ›› Umut Tuncer
Umut Tuncer
Umut Tuncer
Analist / GCM Menkul Kıymetler
14 Kas 2014 Cuma
Rusya’ya Gizli Yaptırım Aracı Petrol Mü?

Soğuk Savaş döneminden bu yana Rusya ve Batı arasında görülen en gergin süreç, yaptırım savaşlarına neden olmanın yanı sıra komplo teorilerine de konu oluşturmaya devam ediyor. Diğer yandan petrol fiyatlarındaki sert düşüşün de bu teorilere uygun bir ortam oluşturması, araştırılmaya değer bir konu olarak karşımıza çıkıyor.

Ocak ayında Kırım'ın Rusya'ya katılmasıyla başlayan süreç sonrasında, petrol fiyatlarındaki düşüşün hız kazandığını gördük. Bunun arkasındaki temel etkenin de, rekor seviyelere yükselen küresel üretim miktarları olduğunu söyleyebiliriz. Ancak bu dönemde, önemli petrol üreticilerinden Suudi Arabistan’ın alışılmışın dışında üretim stratejileri uygulaması, komplo teorilerini destekler nitelikte.

Yukarıdaki grafikte, Suudilerin günlük petrol üretimlerini görmekteyiz. Arka plan incelendiğinde, oldukça basit bir mantıkla üretim stratejilerinin belirlenmiş olduğunu söyleyebiliriz. Fiyatın yükseldiği zamanlarda üretim artışı ile karı yükseltip, düşen fiyatlarda üretimi kısmışlar. Ancak son dönemlerde oldukça agresif bir üretim stratejisinin ortaya konduğunu görüyoruz. Bu durum tüm dünyada ilgi çekti ve Suudi Petrol Bakanı bile, bunun arkasında başka bir amaç aranmaması gerektiği üzerine açıklama yaptı ihtiyacı duydu.

Sadece açıklamalara göz atarsak herhangi bir sorun yok. Ancak ABD üretimine baktığımızda komplo teorilerinin de destek bulma ihtimali ağırlık kazanabilir.

ABD'de haftalık petrol üretiminin, son 30 yılın zirvesine ulaştığını görüyoruz. Ancak haftada 9 milyon varili aşan petrol üretimi, Suudi Arabistan'ın bir günlük petrol üretiminden bile az. Yani ABD'nin üretimi artırma amacı, Rusya ekonomisine zarar vermek olsaydı, oldukça önemli üreticilerden birini yanına alması gerekecekti. İşte bu kısımda piyasada artık daha sık konuşulmaya başlanan ABD tavsiyesi sonrası Suudilerin üretimi artırmış olabileceği söylentisi önem kazanıyor.

Pekiyi komplo teorilerinin doğru olduğunu varsayarak düşünelim. Neden ABD gibi güçlü bir petrol üreticisi, bu tür bir dış etki oluşturmak için Suudilere ihtiyaç duyabilir? Rusya üretim grafiğinde bu sorunun cevabını alabiliriz.

Yukarıdaki grafikte Rusya'nın petrol üretim miktarına baktığımızda, ABD üretiminin yaklaşık on katını gerçekleştiren Suudilerden bile daha yüksek bir miktar görüyoruz. ABD'nin tek başına petrol piyasasını bu denli uzun vadede etkileyebilecek bir gücü bulunmuyor. WTI petrolün düşüş nedeni, ABD stoklarının artışı ancak küresel petrol üretimi rakamları içerisinde Suudiler ve Ruslar çok daha önemli bir paya sahip.

Politika yapıcılar bu sürecin arkasında komplolar aranmamasını söylüyor ve iddiaları reddediyor. Yatırımcı gözüyle bakıldığında ise etkili olan durum, küresel rekorlara tırmanan petrol üretiminin halen fiyat üzerinde baskı oluşturmayı sürdürüyor olmasıdır.

Yazarın Diğer Yazıları
11 Şub 2016 Perşembe
29 Oca 2016 Cuma
07 Ara 2015 Pazartesi
30 Kas 2015 Pazartesi
11 Eyl 2015 Cuma
28 Ağu 2015 Cuma
27 Mar 2015 Cuma
05 Kas 2014 Çarşamba
24 Eyl 2014 Çarşamba
Piyasa
Hisse Yön Son Fark Saat
BIST100 105.520 0,15 18:10
BIST50 98.698 0,17 18:10
BIST30 122.918 0,37 18:10
Dolar 6,8212 0,11 23:59
Euro 7,5490 0,22 23:57
İngiliz Sterlini 8,3970 0,33 23:59
Gram Altın 379,4 0,78 23:59
Çeyrek Altın 607 0,78 23:59
Yarım Altın 1214 0,78 23:59
Cumhuriyet Altını 2108 0,38 12:42
Döviz Çevirici
Türk Lirası
Amerikan Doları
Euro
İsviçre Frangı
Yen
İngiliz Sterlini
Serbest piyasa verileri kullanılarak hesaplanmaktadır.
BİST endeksleri, haberler, Kapalıçarşı, uluslararası parite verileri eşanlı olarak verilmektedir. BİST isim ve logosu ‘’Koruma Marka Belgesi‘’ altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez. BİST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BİST’e ait olup, tekrar yayınlanamaz.
SPK’nın 22 Nisan 2002 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan tebliği uyarınca yayımlanması istenen uyarı; ‘’Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler, mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi, beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir’’
Yeni Medya Elektronik A.Ş