Finans ›› Yazarlar ›› Yusuf DİNÇ
Yusuf DİNÇ
Yusuf DİNÇ
Doç. Dr. / İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi
12 May 2016 Perşembe
Kargo Şirketleri ve Bankaların Erbil Şubeleri

Türkiye’nin en önemli ihracat partnerlerinden biri Kuzey Irak’tır. Özellikle Erbil şehrinde gelişen pazar Irak’ı Almanya’dan sonra ikinci büyük ihracat partnerimiz haline getirmiştir. TÜİK verilerine göre Irak ile ihracatımız aşağıdaki şekilde gerçekleşmiştir.

Yapılan ticaretin önemli bir bölümü kargo şirketleri üzerinden gerçekleştirilmektedir. Buna göre kargo şirketlerinde alıcılar hesap açmakta, daha sonra hesap bakiyesini gösteren bir cüzdan elde etmektedir. Bu cüzdan elde edildikten sonra alıcılar Türkiye’deki satıcılarla iletişime geçmekte ve satın almak istedikleri mallara ilişkin sipraiş vermektedir. Alınan sipariş kargo şirketinin hesap cüzdanı ibrazı ve telefon teyidi ile güvenli bir ödeme aracına bağlandıktan sonra sevk edilir. Sevkiyat malın kargo şirketine tesliminden ibarettir. Fatura kargo şirketine kesilir. Doğal olarak tahsilat da kargo şirketinden yapılır.

Kargo şirketlerinin sunduğu hizmet yeni bir ödeme aracının geliştirilmesi şeklindedir. Yukarıda bahsettiğimiz iş modeli bilinen uluslararası ödeme biçimlerine alternatif olarak gelişmiş ve kabul görmüştür. Geniş kabul görmesinde güven ve ihracat tahsilatlarının karmaşıklığı yanında basit bir yöntem sunulmuş olması etkilidir.

Bu iş modeli suistimale açıktır. Keza bu hafta içinde polis bir operasyonla bazı kargo şirketlerinin şüpheli işlemlerine yönelik gözaltılar gerçekleştirmiş ve dökümanlara el koymuştur. Kargo şirketleri bu yolla ihracat gerçekleştirmekte ve KDV iadelerinden yararlanmaktadır. Bunun yanında taşıma hizmetini de sunarak gelir elde etmektedir. Başkaca komisyonlarında alınmasına imkan veren bir sistem mevcuttur. 

Bu iş modeli gayet başarılıdır. Gerek piyasa, gerek alıcılar, gerekse kargo şirketleri modelin tarafları olarak istifade etmektedir. KDV istisnası ile ilgili her satıcının bilgisi olmaması ve ihracat yapan firmalara sunulan uygun finansman imkanları ve diğer teşviklerden bihaber olunması müstesna ki çoğu KOBİ’miz malın nasıl satıldığı ile değil satıldığı ile ilgilidir. Bu iş modeli madem faydalıdır bankalar tarafından geliştirilerek uygulamaya konabilir. Bu şimdilik Erbil özelinde gerçekleştirilebilir. Türkiye’deki bankaların bir bölümünün Erbil şubeleri bulunması bunu mümkün kılar. Şöyle; alıcılar bankanın Erbil şubesine gider para yatırırlar. Daha sonra elde ettikleri banka cüzdanının ibrazı ile satıcıya sipariş verirler. Satıcı hesap ile ilgili teyidi aynı bankanın Türkiye’deki şubesinden teyit edip bloke ettirdikten sonra teslimatı gerçekleştirir.

Bu aşamadan sonra tek problem Erbil şubelerde biriken tutarları Türkiye’ye transfer etmeye kalır ki Irak hükümeti para çıkışlarına izin vermemektedir. Buna karşılık Türkiye’den Irak’a yapılan petrol gibi mallara ilişkin ödemeler Irak’taki şubelerden gerçekleştirilip Türkiye’deki hesaplardan mahsup edilirse bu problem aşılmış olur.

Banka üzerinden işlemlerin gerçekleştirilmesi ile alıcılar ve satıcılar daha güvenilir ve denetlenebilir mekanizmalarla alış verişlerini gerçekleştirebilirler. Bu model Tahran’da açılacak şubeler ile de uygulanabilir. Keza Körfez ülkelerine ve Avrupa’ya doğru genişletilebilir. Model üzerine akıllı yazılımlar gerçekleştirilmesi ve patenti SWIFT gibi mekanizmaların bypass edilmesi ile yeni bir mesaj tipinin pazarlanabilmesi imkanı doğar. 

Bu iş modeli bankalar için gerçekleştirilemez veya bankalarımızın bu mekanizmayı geliştirmeleri zaman alıcı ise kargo şirketlerinin ihracat faaliyetleri düzenlenerek denetime konu edilmelidir. Bu sayede doğabilecek mağduriyetlerin önüne geçilebilir.

Yazarın Diğer Yazıları
20 May 2020 Çarşamba
16 May 2020 Cumartesi
28 Nis 2020 Salı
21 Nis 2020 Salı
15 Nis 2020 Çarşamba
04 Nis 2020 Cumartesi
10 Tem 2019 Çarşamba
28 May 2019 Salı
21 May 2019 Salı
14 May 2019 Salı
07 May 2019 Salı
30 Nis 2019 Salı
25 Nis 2019 Perşembe
16 Nis 2019 Salı
10 Nis 2019 Çarşamba
02 Nis 2019 Salı
27 Mar 2019 Çarşamba
28 Kas 2016 Pazartesi
24 Kas 2016 Perşembe
11 Kas 2016 Cuma
24 Eki 2016 Pazartesi
06 Eki 2016 Perşembe
25 Tem 2016 Pazartesi
14 Tem 2016 Perşembe
10 Haz 2016 Cuma
02 Haz 2016 Perşembe
23 May 2016 Pazartesi
18 Nis 2016 Pazartesi
11 Nis 2016 Pazartesi
21 Mar 2016 Pazartesi
10 Mar 2016 Perşembe
17 Şub 2016 Çarşamba
04 Şub 2016 Perşembe
27 Oca 2016 Çarşamba
25 Oca 2016 Pazartesi
21 Oca 2016 Perşembe
Piyasa
Hisse Yön Son Fark Saat
BIST100 104.954 0,00 18:10
BIST50 97.967 0,00 18:10
BIST30 121.637 0,00 18:10
Dolar 6,7848 0,18 09:56
Euro 7,4768 0,31 09:56
İngiliz Sterlini 8,3231 0,28 09:56
Gram Altın 374,9 0,73 09:56
Çeyrek Altın 600 0,73 09:56
Yarım Altın 1200 0,73 09:56
Cumhuriyet Altını 2108 0,38 12:42
Döviz Çevirici
Türk Lirası
Amerikan Doları
Euro
İsviçre Frangı
Yen
İngiliz Sterlini
Serbest piyasa verileri kullanılarak hesaplanmaktadır.
BİST endeksleri, haberler, Kapalıçarşı, uluslararası parite verileri eşanlı olarak verilmektedir. BİST isim ve logosu ‘’Koruma Marka Belgesi‘’ altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez. BİST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BİST’e ait olup, tekrar yayınlanamaz.
SPK’nın 22 Nisan 2002 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan tebliği uyarınca yayımlanması istenen uyarı; ‘’Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler, mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi, beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir’’
Yeni Medya Elektronik A.Ş