Libya'da "İstiklal Bayramı" Kutlanıyor

Libya, Kaddafi yönetiminin tamamen sona erdiği 23 Ekim tarihini “İstiklal Bayramı” olarak kutluyor. 17 Şubat 2011'de başlayan Libya Devrimi, 23 Ekim 2011'de Kaddafi rejiminin devrilmesiyle b...

23.10.2013 11:48 | Son Güncelleme: 23.10.2013 11:48Libya'da
BÜLENT ŞAHİN ERDEĞER - , Kaddafi yönetiminin tamamen son bulduğu 23 Ekim tarihini  "İstiklal Bayramı" olarak kutluyor.

Albay Muammer Kaddafi, 1969 yılında yaptığı darbe ile iktidara gelip, 1970-2011 yılları arasında "Libya Arap Halk Sosyalist Cemahiriyesi'nin Kardeşçe Lideri" ve "Bir Eylül Büyük Devriminin Rehberi" ünvanını kullanarak, resmi bir görevi olmadan toplam 42 yıl boyunca "tek adam" olarak Libya'yı yönetmişti. Kazazife kabilesinin desteğini alan Kaddafi, Çad ve Nijer gibi ülkelerinden getirttiği paralı askerlerden oluşan muhafızlarla ülke çapında bir baskıcı bir yönetim kurdu. Kaddafi yazdığı "Yeşil Kitap"'ın okunmasını ülkede zorunlu kılarken, "Kapitalizm ve Sosyalizm'e karşı 3'üncü Teori" adı altında bir resmi ideoloji vazetti. Libya resmi ideolojisi Sosyalizm, Arap Milliyetçiliği, İslam ve Kaddafi'nin şahsi görüşlerinin harmanlanmasından oluşuyordu.

Sivil toplum kuruluşlarına ve muhalif medya kurumlarına izin verilmeyen ülkede muhalif gösteriler "Arap Baharı" süreciyle başladı.

-Rejim 2011'de nasıl devrildi?

17 Şubat:

Fethi Tarbel isimli insan hakları aktivistinin tutuklanması ile Bingazi'de protestolar bas¸ladı; protestolar hızlıca digˆer s¸ehirlere de sıçradı ve güvenlik güçlerinin sert tepkisi ile kars¸ılas¸tı.

20 Şubat:

Muhalifler Bingazi'yi ele geçirdi. İsyanın yayılmasının ardından yas¸anan yogˆun çatıs¸ma ortamı ve yagˆmalamalar sonucunda Dıs¸is¸leri Bakanı Davutogˆlu'nun talimatıyla ülkede bulunan çok sayıdaki Türk vatandas¸ının tahliyesine başlandı.

22 Şubat:

İsyanın bas¸lamasının ardından Kaddafi ilk kez Yes¸il Meydan'dan halka seslendi. Kaddafi go¨revini bırakmayacagˆını ve bas¸kent 'tan asla ayrılmayacagˆını ilan etti. Konus¸masında muhaliflere "fareler" şeklinde hitap eden Kaddafi ev ev baskınlar yapılacağı tehdidinde bulundu.

24 Şubat:

Muhalifler ülkenin kuzeyindeki Mistrata kentini ele geçirdi.

27 Şubat:

Kaddafi rejimini devirme ortak gayesi etrafında birles¸en muhalefet, faaliyetlerinde organizasyon ve direnis¸ c¸abalarını koordine ic¸in UGK'yı kurdu.

10 Mart:

Kaddafi'ye bagˆlı güçler Brega kentinde isyancıları uçakla bombaladı. Kaddafi güçleri Zaviye kentinin kontrolünü geri aldı.

17 Mart:

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK)  1973 sayılı kararı kabul ederek Libya'yı uçus¸a yasak bölge ilan etti ve sivilleri korumak gerekçesiyle hava saldırılarına bas¸lanması kararını verdi. 15 üyeli Güvenlik Konseyinde, 10 üye olumlu ve 5 üye çekimser oy (Rusya, Çin, Hindistan, Almanya ve Brezilya) kullandı.

19 Mart:

Fransa'nın öncülügˆünde Libya'ya muhtemel bir operasyonu görüs¸mek üzere Paris'te bir toplantı gerçekles¸tirildi. Toplantıdan bir kaç saat sonra Fransa öncülügˆünde Koalisyon Güçleri Kaddafi yönetimindeki askeri hedeflere yönelik füze bombardımanı başlattı.

26 Mart:

NATO toplantısı sonucunda 27 Mart'tan itibaren Koalisyon Güçleri tarafından yürütülen operasyonun tüm unsurları ile NATO tarafından üstlenilmesine karar verildi.

29 Mart:

Uluslararası Libya Konferansı Londra'da düzenlendi. Türkiye'nin de aralarında bulundugˆu 40 ülkenin dışis¸leri bakanlarının yanı sıra, Birles¸mis¸ Milletler, Afrika Birligˆi, İslam İşbirliği Teşkilatı'nın da aralarında bulundugˆu uluslararası birc¸ok o¨rgu¨tu¨n temsilcisi konferansa katıldı. Konferansta Kaddafi'ye go¨revi bırakma c¸agˆrısı yapıldı.

30 Mart:

NATO'nun hava saldırılarının verdigˆi güçle önceleri ilerleyen Libyalı isyancı güçler, Kaddafi'nin daha iyi donanımlı güçleri kars¸ısında birçok bölgede geri çekilmek zorunda kaldı.

20 Mayıs:

NATO uc¸akları Kaddafi gu¨c¸lerine ait 8 savas¸ gemisini batırdıgˆını ac¸ıkladı;

23 Mayıs:

UGK Bas¸kanı Mustafa Abdulcelil, iki günlük bir ziyaret için Türkiye'ye geldi. Abdulcelil, Bas¸bakan Recep Tayyip Erdogˆan, Cumhurbas¸kanı Abdullah Gül ve Dıs¸is¸leri Bakanı Ahmet Davutogˆlu ile bir araya geldi. Abdülcelil, Gül'den geçis¸ süreci için destek talep etti. Geçis¸ sürecinin intikam duygusundan uzak olması gerektigˆinin altını çizen Gül, "Artık Libya'da eski yönetime yer yok" dedi.

27 Haziran:

Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM), Libya lideri Muammer Kaddafi ve oğlu Seyfülislam hakkında isyancılara işkence yapmak ve sivilleri öldürmek suçlarından tutuklama emri çıkardı; Kaddafi yönetimi kararı kabul etmediğini açıkladı.

1 Ağustos:

İsyancılar Zlitan şehrini ele geçirdi; bombalamalar sonucu Kaddafi tankları, roket atarları ve cephanelikleri yok edildi.

14 Ağustos:

İsyancılar Zaviye şehrini ele geçirerek, Trablus'un tedarik yollarını büyük ölçüde kesti.

23 Ağustos:

Muhalifler başkent Trablus'u kontrolleri altına aldı.  Kaddafi karşıtı isyancılar devlet televizyonunu, Trablus havalimanını ve Kaddafi'nin karargahını ele geçirdiler. Şehrin simgesi olan "Yeşil Meydan"'ın adı "Şehitler Meydanı" şeklinde değiştirildi. Libya'nın başkenti Trablus'taki çatışmalarda bin 300 kişinin öldüğü açıklandı.

20 Ekim:

Muammer Kaddafi'nin doğum yeri ve Kaddafi yandaşlarının son kalesi olan Sirte uzun çatışmaların ardından UGK güçlerinin eline geçti. Kaddafi Sirte'de yaralı olarak ele geçirildikten sonra linç edilerek öldürüldü.  BM ve Uluslararası Af Örgütü Kaddafi'nin ölümünün soruşturulmasını istedi.

23 Ekim:

Libya geçici yönetimi Bingazi'de ülkenin kurtuluşunu ilan etti. Kaddafi rejimi öncesinde kullanılan ve İtalyan işgaline karşı bağımsızlığı simgeleyen kırmızı siyah yeşil renkli ay yıldızlı bayrak yeni bayrak olarak kabul edildi.

-Geciş sürecinin sorunları

İki yıldan bu yana geçiş süreci yaşayan Libya, Kaddafi rejiminden devralınan sorunların yanı sıra kabileler arasındaki iktidar mücadelesi ve petrol gelirlerinin paylaşımındaki krizle uğraşıyor.

Ülkede demokratik kurumların tesis edilememesi, düzenli ordu ve polis teşkilatının kurulamaması da devrim sonrası çözülmeyi bekleyen önemli sorunlar arasında bulunuyor.

Tunus Cumhurbaşkanı Zeynelabidin Bin Ali'nin bir halk ayaklanması sonucu devrilmesi sonucu başlayan "Arap Baharı"ndan en çok etkilenen ülkelerin başında Libya geliyor. Muammer Kaddafi'nin 42 yıllık iktidarı altında yaşayan ülke halkının 17 Şubat 2011'de başlattığı barışçıl protestolara ağır silahlarla cevap vermesi Libya'da bir iç savaşın çıkmasına sebep olmuş, savaşta yaklaşık 35 bin kişi hayatını kaybetmişti. Kaddafi rejimi ise resmen 23 Ekim 2011'de sona ermişti. - Trablus

Muammer Kaddafi, Trablus, Afrika, Libya, Politika, Güncel

Kaynak: AA

9.12.2019 23:26:26